Natuurvriendelijke starterswoning voor huiszwaluw
Status: product, in eigen beheer
Prefab. 3D‑geprint. Biobased. En een overtuigend alternatief voor koud beton.
Martin is Omlabs 3D‑geprinte starterswoning voor de huiszwaluw (Delichon urbicum). Genomineerd voor een Dutch Design Award (categorie Product 2023). Deze nominatie bevestigt Martins kracht als circulair ontwerpvoorbeeld dat laat zien hoe natuurwinst, materiaalinnovatie en design kunnen samengaan.
Martin is ontwikkeld voor plekken waar natuur terug moet keren: terreinen die heringericht worden, gebieden die natuurinclusief worden beheerd of projecten waar biodiversiteit eindelijk een plek krijgt. Het 3D‑geprinte nest is prefab en direct beschikbaar; daarna neemt de zwaluw het over en bouwt zelf verder. Het is echt een starterswoning.
Het ontwerp is betonvrij, lichtgewicht, eenvoudig op te hangen en gemaakt van circulaire en biobased grondstoffen.
Voor woningcorporaties, ontwikkelaars en bedrijven is Martin een zichtbaar statement: zo kan natuurinclusiviteit eruitzien. Concreet, toepasbaar, esthetisch én gebaseerd op reststromen in plaats van op koud beton.
Relatiegeschenk
Met een ingelaserd logo wordt Martin bovendien een relatiegeschenk met inhoud: een tastbaar gebaar dat laat zien waar je als organisatie voor staat.
Vogelbescherming
Vogelbescherming hielp het eerste prototype te verbeteren. Timo Roeke (Vogelbescherming): “Vogelbescherming Nederland is benieuwd naar de resultaten in het broedseizoen. Circulaire biobased bouw is ook voor natuurinclusief bouwen de toekomst.“ Omlab doet veldonderzoek in Amsterdam en Gelderland samen met diverse zwaluwenwerkgroepen en ontwikkelt circulair materiaal voor een industriële geperste zwaluwnest-kom.
Bouw natuurinclusief mee
Waarom deze nestkasten? De gebouwde omgeving – inclusief kunstwerken en moderne gebouwen – is meestal ontoegankelijk en te netjes. Vogels vinden er geen schuilplaats en er is geen voedsel of nestmateriaal in de buurt. Daar een nest bouwen? Ze kijken wel uit.
Hang nesten op en nodig zo de vogels uit te komen broeden. Ondertussen beheer je natuurinclusief het terrein of gebouw. Martin maakt snel zichtbaar of het werkt. Als de spreekwoordelijke kanarie in de kolenmijn.
Benut elk zwaluwnest als een blauwdruk voor natuurinclusiviteit.
- Hang ‘t nest op
- Toets of de zwaluwen het volgende nest zelf bouwen
- Pas evt. je beheerplan aan
Heb je advies nodig voor natuurinclusief beheer? Dan raden wij aan: Faunest, architect voor de dieren. Faunests directeur Jennifer de Jonge was de eerste die Omlab adviseerde nestkasten te ‘ontbetonnen’.
Faunest maakt niet alleen de ecologische plannen. Faunest klimt zelf de ladder op om gebouw en terrein natuurinclusief te maken voor dier & mens.
Omlab’s nestkast(en) maken deel uit van ‘Building biodiversity’, bouwen aan biodiversiteit:
Hoe kunnen biologisch afbreekbare materialen voor bouw en infrastructuur de (stedelijke) biodiversiteit ten goede komen?
Omlab werkt aan natuur(vriende)lijke faunamodules en taludtegels i.s.m. bedrijven en onderwijs.
Ontwerp & materialen
De zwaluwnestkast is natuurvriendelijk en gemaakt zonder (hout)beton, lijm of spijkers. Het biologisch afbreekbare 3D-printmateriaal bestaat uit supercirculaire grondstoffen uit drink- en rioolwaterzuivering (calciet, Kaumera en cellulose uit doorgespoeld wc-papier). End-of-life levert het emissieloze materiaal voedsel voor de bodem op.
De kast is gemaakt van Biopanel, een innovatieve plantaardige kunststof met statiegeld.
Over de nominatie
Expositie in Microlab tijdens Dutch Design Week 2023, 21 t/m 29 oktober 2023.
Met dank aan Vogelbescherming (Timo Roeke), Fred van Schoonhoven (Biopanel), Juul van den Heuvel en Bart Wegh.
