Biobased materiaal op voorraad

een stelling vol houten balken en isolatiematerialen

Omlab heeft veel materiaal op voorraad. Elk materiaal is biobased, circulair of zo milieuvriendelijk als dat op dat moment mogelijk is. En een lokaal, regionaal of Nederlands product.

Omlab werkt mee aan nieuwe materialen en volgt ontwikkelingen op de voet. Hieronder volgt meer info over biobased materialen. (Of wil je meer weten over de machines, apparaten en gereedschap in Omlab?)

Materialen op voorraad bij Omlab

Wat is vrijwel altijd voorhanden?

  • Nederlands hout van de Arnhemse Fijnhouthandel
  • Divers hout van de groene bouwmaterialenhandel
  • Zachte materialen als Gutex, schapenwol, isolatiemateriaal van oude spijkerbroeken
  • (Bio)Kunststof platen

Werk je met ander materiaal van natuurlijke oorsprong? Neem het vooral mee.

Werk je nu met milieu-onvriendelijk materiaal?

Gebruik je nu een materiaal dat niet zo natuurlijk of milieuvriendelijk is? Neem ook dat mee, als voorbeeld. Dan kun je experimenteren met alternatieve materialen.

Zelf biobased materiaal ontwikkelen

Natuurlijk kun je ook je eigen materiaal (door)ontwikkelen.

Foto-impressie van biobased materialen op voorraad

Biobased verpakkingsmateriaal.
Een bak vol met houtsoorten, biofoam en 3d-geprinte blokken van biofilament.
Oude plafondbalken, nieuwe grondstof.
Accoya-hout wordt geproduceerd in Arnhem.
Leer.
Lijnolie en houtlijm.
Bij Omlab gooien we niet gauw iets weg. Zaagsel kan bijvoorbeeld een grondstof vormen voor biocomposiet.

Boris Cornelis

Boris in de werkplaats van Omlab, op de rug gezien

Boris Cornelis, 4e jaars student TU Delft Faculteit Industrieel Ontwerpen, was here medio oktober 2019 . Een dag lang werkte hij in Omlab aan diverse biocomposieten. Never better stond er achterop zijn T-shirt. Toeval of simpelweg doelgericht? Hoe dan ook, hij slaagde met een 10 voor zijn bachelor eindproject.

Allerlei materialen nam Boris mee naar Omlab. Ook trok hij hier van alles uit de kast. Wat hij ook meesleepte van Delft naar Arnhem was een zware krik, waarvan hij een pers had gemaakt.

Foto: Omlab.

De experimenten waren ter voorbereiding. Met het plaatmateriaal maakte hij onder andere een lamp. Hij slaagde dus met een 10 voor zijn bachelor eindproject. Geen wonder, want hij stopte bij Omlab niet voordat zo ongeveer alles was uitgeprobeerd. Gefeliciteerd!

Impressie van het proces bij Omlab

Boris fotografeerde zijn experimenten bij Omlab. Een aantal foto’s:

Pers-opstelling met biocomposiet. Foto: Boris Cornelis.
Verhitten en persen op aluminium met behulp van een grillplaat. Foto’s: Boris Cornelis.

Meer weten over biocomposieten?

Wil je zelf ook eens experimenteren met biocomposieten? Welkom bij Omlab of lees de materiaaltip en blader vooral door Nature’s recipe book!

Gutex

Als materiaaltip dit keer Gutex. Houtvezelisolatie is biobased materiaal gemaakt van restanten uit de houtverwerking. Super eco friendly in de bouw. En bij Omlab? Een veelzijdige basis voor mooie projecten!

Vanuit Omlab is Gutex de eerste materiaaltip die we geven. We hebben platen of stukken houtvezelisolatie namelijk bijna dagelijks in handen. Gutex is flexibel of stevig materiaal met oneindig veel toepassingsmogelijkheden. Bewerk het met de lintzaag of simpelweg met een broodmes. Je kunt het oppervlak sterker maken met behangplak of houtlijm.

Bouw groot of klein: een prototype, de basis voor een bronzen gietsel of experimenteer met nieuwe vormen voor een kunstwerk (zowel ingenieurs als kunstenaars). Verzin het maar.

Tijdens de kickoff van Omlab, op 20 september 2019, werkten zowel professionals als kinderen ermee.

Gutex-kop eerst 3D-gescand, daarna uitgeprint in kleiner formaat.

Gutex houtvezelisolatieplaten is een Duits product, gemaakt van spint (mindere kwaliteit hout) en vezels. Er zijn geen schadelijke stoffen aan toegevoegd.

Gutex is NaturePlus gecertificeerd. Dat houdt onder andere in dat het materiaal ‘cradle-to-cradle’ is. Wil je hier meer over lezen, ga dan naar de site van Aantoonbaar Duurzaam Bouwen.

Gutex op voorraad

Omlab heeft Gutex altijd op voorraad. Wil je het in je eigen studio gebruiken? Bestel Gutex bijvoorbeeld bij de Groene Bouwmaterialen.

Ilse Schoneveld

heel klein groen sprinkhaantje op nagel

Kunstzinnig zelfstandige onder de noemer Blik op Kunstwerk.

Ilse is in 2018 afgestudeerd aan ArtEZ Docent Beeldende en Kunstzinnige Vormgeving in Arnhem. Is het liefst bezig met (een combinatie van) vormgeving, voorlichting en ambacht. 

Maakt

Voor Ilse is het toeval een belangrijke component in het maakproces. Daarom werkt ze graag met materialen die ze vindt. Zij is de ontwikkelaar en maker van Second Life Jewelry. Deze sieradenlijn is gemaakt van blikjes die zij vindt in de straten en parken van Arnhem.

Voor basisscholen is Ilse beschikbaar als ‘kunstenaar in de klas’. Leren met je handen, niet met je hoofd. Je moet gaan maken om nieuw dingen te ontdekken. Ilse vindt het belangrijk dat de leerling zijn eigen draai kan geven aan een opdracht. Haar motto is: Experimenteer en leer.

Voor Omlab

Voor Omlab gaf Ilse al verschillende workshops bioplastic maken.

ilse laadt de boel in
Ilse laadt de workshopset ‘Maak zelf bioplastic’ in.

Website Ilse: Blik op Kunst

Gijs Niemeijer

Gijs uit Rotterdam. Gijs van architectenbureau De Ontwerpwerkplaats. Vormt samen met Huub sinds 2013 het team Technieklab, de voorloper van Omlab. 

De Ontwerpwerkplaats is als ruimtelijk ontwerper een essentiële partner in het ontwikkelen van het technieklab-concept. Samen met Huub Looze werkt hij vanaf het begin aan de pilot technieklab in het Nieuwe Westen van Rotterdam.

Hij heeft veel ervaring met het verbouwen van scholen; van de inrichting van het schoolplein, grootschalige verbouwingen tot zeer specifieke lokalen als een mediatheek, zorg- en welzijnlokaal of laboratoriumlokaal. Voor deze projecten ontwerpt hij ook zeer specifiek meubilair: computereilanden, balies, bibliotheekkasten, tekendroogkasten en laboratorium meubilair.

Neemt je mee op sleeptouw

Schooldirecteuren hebben vaak geen ervaring met (ver)bouwen: Gijs neemt directeuren en medewerkers mee op sleeptouw door het hele proces. Figuurlijk, maar ook letterlijk. Hij onderzoekt met de gebruikers wat er er nodig is. Vaak neemt hij de opdrachtgever(s) mee op excursie om samen te ontdekken wat de mogelijkheden en wensen zijn.

De weertoren van Glundertechniek, project van Huub Looze en Gijs Niemeijer.
Speelverdieping voor een BSO, Rotterdam.

Meer info en projecten:

Carmen van den Elsen

Knows her way around een lintzaag of 3D-printer. Maakt haar handen graag vies terwijl ze mooie dingen fabriceert. Begeleidt met veel plezier andere makers. Legt eindeloos geduldig uit. Bakte rivierklei als onderzoek tijdens haar studie.

Zo pro-actief als wat. Carmen helpt bij Omlab vaak met het geven van een workshop of bedrijfsuitje. Ze neemt de tijd voor iedereen en is zo helder als glas. Tussen de bedrijven door regelt ze de inschrijving op de nieuwsbrief en ruimt ze ook nog even het glaswerk op. Een feestje om haar vaak in Omlab te zien.

Carmen is (anno 2019) nog niet zo lang afgestudeerd aan de opleiding Ruimtelijk / Grafisch ontwerp van het AKV St. Joost in Breda. Volgt een deeltijd opleiding voor Docent beeldende kunst en vormgeving op het Fontys in Tilburg. 

“Met de handen in het materiaal ontwerp ik het beste. Ik moet vieze handen hebben”.

Zij vertelt met materialen een verhaal. Zoals dat verhaal met rivierklei, over haar geboortegrond Wijchen en de plek waar ze toen was (Gent). Gespecialiseerd in glas en keramiek. Ook heeft ze veel gewerkt aan biopolymeren, tijdens en na haar stage bij het Biopolymeer Applicatie Centrum (BAC) in Breda.

Website Carmen van den Elsen

Biostraat maakt het gemakkelijk: geef zelf workshops ‘bioplastic maken’ in jouw regio!

de nam Julia in oranje bioplastic

Omlab ontwikkelde de biostraat. Hiermee is het simpel om in jouw regio, school of bedrijf bioplastic te maken van aardappel(resten). Organiseer een serie workshops. Je kunt de set huren, maar ook zelf aanschaffen. Een biostraat is het logische geheel van apparaten, informatie, stappenplan, voorbeelden en voorraad. 

De afgelopen jaren kon je zelf bioplastic maken op de Italiaanse Maker Faire in Rome, op de circulaire markt in Arnhem en op veel meer locaties. En natuurlijk in Rotterdam waar het allemaal begon: bij Iedereen Einstein, het leukste wetenschap- en techniekfestival!

De biostraat bestaat uit twee lange tafels, kratten vol met apparaten en voorraad en een tafelkleed met uitleg en een stappenplan. Maker en bedenker Huub Looze geeft je uitleg. Daarna kun je zelf met medewerkers, docenten, vrijwilligers of oudere kinderen als begeleider aan de slag.

Avans kocht er twee

De biostraat is vanaf het begin enthousiast ontvangen door AVANS hogeschool. Om precies te zijn door het Coebbe, het Centre of Expertise of biobased economy in Breda. Het Coebbe kocht er medio 2018 twee aan.  

biostraat_julia2

De allereerste biostraat is in 2015 ontwikkeld voor Iedereen Einstein in Rotterdam. Hiervoor is toen al samengewerkt met het Coebbe. Binnen het Coebbe-project Groene Groei is de biostraat afgelopen jaar doorontwikkeld tot een breed inzetbare installatie.

Het tafelkleed geeft extra informatie en een stappenplan. Zo is het eenvoudig voor leerkrachten en nieuwe en getrainde begeleiders om zelf een workshop te geven. De workshop is eventueel uit te breiden met een derde tafel en microscopen om zetmeel aan te tonen. 

PS: Het Coebbe werkt al enkele jaren aan lesmateriaal voor basisscholen over wat biobased is en betekenen kan. De lessenset staat online. Let op: je hebt Flash nodig. Op de website van Coebbe kun je de lessenset ook als PDF aanvragen.

Allereerste Biobased Pop-Up store

Interieuw Pop-Up store

Stap een winkel binnen en ontdek wat je als consument nu al van biologische grondstoffen en restafval kunt kopen. De gemeente Bergen op Zoom nam het initiatief voor de allereerste Biobased Pop-Up store. Ontwerper van de Pop-Up en curator van de tentoonstelling is Huub Looze. 

Deze biobased pop-upstore is eind 2016 gerealiseerd. Huub zorgde voor ontwerp, realisatie én biobased voorbeelden. Margreet, co-founder van Omlab, schreef de tentoonstellingsteksten en interviews. Begin 2017 bedachten zij het plan voor Omlab, waarvoor ze de huidige locatie in Arnhem op het oog hadden. Het biobased ontwerp- en maaklab is geopend op 20 september 2019.

Biobased pop-up in biobased city

De winkel – Pop-Up & Grow genoemd – is geopend op 11 november 2016 in een leegstaand winkelpand. Bergen op Zoom – een ambitieuze stad met focus op de biobased economie – nodigt haar inwoners uit om te komen kijken wat er al mogelijk is wat betreft biobased. Er zijn vooral consumentenproducten voor dagelijks gebruik en herkenbare ontwerpen van hernieuwbare grondstoffen.

Denk aan: vaatdoekjes van aardappelzetmeel, de ANWB-paddestoel en bidons van biobased kunststof maar ook meubels, een surfboard en een racefiets van een composiet van vlas of ander natuurlijk materiaal en biokunststoffen. Daarnaast zijn er ter inspiratie en het oog op de toekomst allerlei ontwerpen te zien, zoals de lamp van geitenmaag.

Vrouw en meisje, naast roze fiets, kijken naar etalage van winkelpand Biobased Pop-Up & Grow.
Pop-Up & Grow in leegstaande dierenwinkel.

Impressie pop-up

Wethouder Arjan van der Weegen showt de racefiets, een van de objecten in de pop-up-store.
Wethouder Arjan van der Weegen showt de racefiets, een van de objecten in de pop-up-store.
Expo met producten en grondstoffen.
Expo met producten en grondstoffen.
Interieur, met vooraan een tafel en stoelen van Fabrikoos.
Interieur, met vooraan een tafel en stoelen van Fabrikoos.
Model van Fabrikoos-kruk plus grondstof.
Model van Fabrikoos-kruk plus grondstof.
En waar is die eierdoos van gemaakt? De grondstof ligt onder elk product.
En waar is die eierdoos van gemaakt? De grondstof ligt onder elk product. Foto: KijkopBergenopzoom.nl.

Met dank aan

Fotograaf Nick Franken voor de overzichtsfoto van de pop-up, Fraaie dingen voor het grafisch ontwerp, Centre of Expertise Biobased Bouwen (Coebbe) en Hoogleraar Biobased Bouwen Willem Böttger voor het beschikbaar stellen van objecten en contacten. Diverse ontwerpers hebben hun werk in bruikleen gegeven voor de Pop-Up. En zo zijn er nog veel meer mensen te noemen.

De ruim vijftig producten in de expositie Pop-Up & Grow zijn beschreven door Margreet van Uffelen van Buro Webregisseurs.

Glundertechniek

Glundertechniek is een vernieuwende praktijk- en maakles. VMBO-leerlingen ontwerpen en maken een werkend object, compleet met zonnecellen, arduino-aansturing en windmolen. Daarmee gaan ze naar basisscholen. Ze vertellen daar over hun eigen project. Als glunderende voorlichters vertellen zij zelf hoe leuk techniek is.

Technieklab (tegenwoordig Omlab) ontwikkelde de lessen in 2016 samen met het Scheepvaart- en Transport College (STC) in Rotterdam. Het idee is ontstaan uit een samenwerking tussen Huub Looze en Gijs Niemeijer, team technieklab.

De gemeente Rotterdam maakte een video over Glundertechniek.

De objecten worden na de uitleg gedoneerd aan de basisschool. Het object is geschikt om op de basisschool nieuwe techniek- en wetenschaplessen te starten. Het is een functioneel les-hulpmiddel. Dankzij het enthousiaste verhaal van jonge leerlingen blijft het verhaal echt hangen bij basisschoolleerlingen.

Het traject levert een samenwerking op tussen VMBO, pabo (Hogeschool Rotterdam) en primair onderwijs. Dit gebeurt door het ontwikkeltraject en de demonstraties zelf. Maar ook doordat de groepsleerkracht van de basisschool zelf met het object aan de slag gaat met lessen achteraf. Het object is betaalbaar, reproduceerbaar en functioneel. Het is herbruikbaar in een technieklokaal of in een gewoon leslokaal.

Waarom goed voor Rotterdam?

Het project is mede mogelijk gemaakt door Citylab010, een initiatief van de gemeente. De projectaanvraag werd goedgekeurd, omdat Glundertechniek goed is voor de stad. In Rotterdam is de roep om instroom bij technische banen erg groot. De beroepskeuze vanuit de basisscholen is hiervoor een essentieel moment. Plus: In 2020 moeten alle basisscholen wetenschap & techniek in hun curriculum hebben (Techniekpact).

De diversiteit aan leerlingen, qua taalvaardigheid, achtergrond en cultuur, is in Rotterdam enorm. Heeft ieder Rotterdams kind de kennis en vrijheid om te kiezen voor techniek? Dat vereist nieuwsgierigheid naar techniek. Dit plan geeft de stad een model om die diversiteit aan kinderen die Rotterdam rijk is te bereiken, dankzij de diversiteit aan vmbo-leerlingen en hun enthousiasme voor techniek.

Op deze manier gaat kennismaken met techniekonderwijs op de basisschool verder dan het openen van een leskist. Kiezen voor techniek begint met het opwekken van nieuwsgierigheid naar techniek. Wie kan dat beter doen dan een (bijna) leeftijdsgenoot, iemand uit de buurt?

Waarom vernieuwend?

Geef de VMBO het juiste vertel-gereedschap met meeslepende kwaliteit, zodat de aangesproken leerling voelt waar hij/zij voor moet kiezen. Spreek de ambitie aan, spreek de deels verborgen voorkeuren voor werken met je handen en techniek aan, door de beleving van techniek in de klas van de basisschool te brengen.

Koningspaar bewondert installatie Meel aan Zet

Het koningspaar heeft nog nèt niet zelf bioplastic gemaakt… Maar Willem Alexander en vooral Maxima stonden er wel met hun neus bovenop. De installatie Meel aan Zet van Technieklab was een belangrijk onderdeel van het koninklijk regiobezoek aan Biobased Bergen op Zoom.

biobased opstelling005

Huub Looze van Team Technieklab leidde de koning en koningin dinsdag 16 februari 2016 langs verschillende biobased projecten in Bergen op Zoom. Leerlingen van basisschool De Borghoek maakten van aardappels zelf zetmeel en vervolgens bioplastic aan de Technieklab-installatie.

Tijdens hun regiobezoek aan Noord-Brabant staat Bergen op Zoom op de koninklijke agenda vanwege biobased innovaties.

biobased opstelling met 2 leerlingen, een grote poster (Toplocaties) en man rechts
De biobased Technieklab-opstelling met leerlingen in witte labjas en Huub Looze rechts.

Biobased en Technieklab

“Alles wat ik doe komt tijdens dat regiobezoek bij elkaar”, vertelt Huub Looze. Zijn werk als:

  • begeleidend hogeschooldocent van o.a. biobased projecten. Met als prachtig voorbeeld het project Popgebouw T in Bergen op Zoom en Levende Kleuren. Het werk van studenten wordt belicht.
  • verbinder bedrijfsleven en onderwijs bij het Biobased Applicatie Centrum, onderdeel van het Centre of Centre of Expertise Biobased Economy (Avans Hogeschool & HZ University of Applied Sciences)
  • bedenker van Technieklab en ontwerper van en workshops met onder meer de installatie Meel aan Zet, waarbij voor 4 tot 12-jarigen zelf bioplastics maken van aardappel.

‘Biobased’, materialen en toepassingen uit restafval en niet-fossiele grondstoffen, is voor Huub Looze verbonden aan alle vormen van onderwijs waarin hij werkt. Meel aan Zet is door Technieklab ontwikkeld voor festival Iedereen Einstein in Rotterdam. Kinderen in de basisschoolleeftijd maken van aardappel(resten) zelf zetmeel en daarvan plastic. Deze installatie gaat worden gebruikt door het COEBBE, vandaar de aanwezigheid van de installatie tijdens het regiobezoek.

Meer info

  • Lees meer over het regiobezoek, 16 februari 2016: http://www.koninklijkhuis.nl/actueel/nieuws/2015/12/17/koning-en-koningin-bezoeken-west-brabant-op-en-rond-de-brabantse-wal
  • Volg het regiobezoek live op ZuidWestTV: http://www.zuidwestupdate.nl/news/2541/148/ZuidWestFM-en-TV-doen-verslag-koninklijk-bezoek

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Glundertechniek met vmbo, pabo en basisschool

Glunderend jochie poseert als kapitein op SS Rotterdam.

Vmbo-leerlingen van het Scheepvaart- en Transport College (STC) in Rotterdam geven straks als trotse voorlichters een presentatie op een basisschool. Met behulp van een zelfgebouwde machine-met-een-verhaal. Glundertechniek!

Het project Glundertechniek van team Technieklab is een gouden greep en een echt Rotterdams project, volgens de enthousiaste reacties op citylab010.nl. [Technieklab en Glundertechniek zijn voorlopers van Omlab, biobased ontwerp- en maaklab op de Veluwe.] 

Glundertechniek vergroot de kans

Rotterdam krijgt met Glundertechniek een werkvorm die de kans vergroot dat basisschoolleerlingen kiezen voor techniek. Door middel van peer-to-peer learning, ze krijgen dus techniekles van iemand die maar een paar jaar ouder is dan zij. Technieklab maakt met de ‘machine’ en samen met de leerkrachten van de basisschool en stagiair(e)s van de Pabo er voor de leerlingen nog een serie lessen omheen.

Glundertechniek is een Rotterdamse samenwerking tussen Team Technieklab, het STC (vmbo), een Pabo (afdeling wetenschap & techniek) en basisscholen. Het project wordt mogelijk gemaakt dankzij een subsidie van CityLab010, een gemeentelijk initiatief voor iedereen met innovatief, maatschappelijk relevant plan die de stad Rotterdam beter maakt.

Enthousiaste reacties

Het idee voor dit project is door Huub Looze van Team Technieklab gelanceerd op citylab010.nl, zodat het publiek kon reageren. Collega’s uit het onderwijs, maar ook moeders, een directeur etc. reageerden. Hierbij een paar quotes.

Het eerste citaat komt van de studiecoördinator van een andere technische vmbo in Rotterdam. Wij zijn zeer verguld met haar commentaar: ‘Dit project sluit aan op allerlei elementen waar we in Rotterdam voor staan. Door het glunderobject worden er technische verbindingen geleerd, gelegd en gemaakt maar waar mijn interesse zich in deze op richt is de kans tot loopbaanontwikkeling. Ontdekken waar je talent zit, ontdekken dat je sociale verbindingen legt, keuzes leert maken en gaat staan voor je object/ je presentatie/ het meenemen van de leerlingen van de basisschool.’

‘Ik heb Huub en zijn team een aantal keer aan het werk gezien. Op verschillende locaties in wijken waar iedereen mee werd genomen in de wereld van ontdekken, maken en glunderen. We hebben allemaal iemand in ons leven gehad die net dat verschil maakte in je loopbaan.’

Een andere reactie benoemt Glundertechniek als een vooruitstrevend voorbeeld van goede doorstroommogelijkheden van het basisonderwijs naar het vervolgonderwijs. Een Rotterdamse moeder reageert: ‘Als moeder van 2 dochters met voorliefde voor techniek ben ik blij met meer aandacht voor technische vakken op school. Vooral op de basisschool is dat hard nodig! Dit plan koppelt jonge mensen aan kinderen en dat lijkt me een gouden greep. De vmbo-leerlingen staan nog heel dicht bij de kinderen qua leeftijd en interesse, waardoor ze samen meer spelenderwijs zullen gaan ontdekken in plaats van top down lesgeven. Ik ben voor!’

Glundertechniek van start

De subsidie is eind 2015 toegekend; de voorbereidingen voor de lessen zijn direct in 2016 begonnen. Via deze website blijft u op de hoogte.

Wilt u nu al meer weten of van gedachten wisselen over de combinatie van techniek en onderwijs? Neem contact op met Team Technieklab, Huub Looze, 06-16602996.

Presentatie blauwdruk pilot technieklab

De blauwdruk voor de pilot technieklab wordt maandag 29 juni 2015 gepresenteerd op een van de deelnemende Rotterdamse basisscholen, de Vierambacht. Genodigden ontvangen tijdens de bijeenkomst de blauwdruk: een opzet voor een technieklab in het Nieuwe Westen van Rotterdam.

Programma

16:00    Daaf van de Wege, directeur OBS de Vierambacht.
             Welkomstwoord.

16:05    Huub Looze, team technieklab.
             Introductie en doel technieklab.

16:15    Tamara van Heel, PABO Hogeschool Rotterdam.
Over de kansen die het technieklab bied voor samenwerking met de PABO HR.

16:25    Désirée van Dijk, Projectleider “kiezen voor techniek”, Gemeente Rotterdam.
Over de toekomst van de pilot technieklab binnen “kiezen voor techniek”.

16:35    Ewoud Verbakel, bovenschools ICT coördinator, Kind en Onderwijs.
Over het “Leerkracht Ontwikkel Team” en de subsidie-aanvraag daarvoor bij het EWTZH.

Feestelijke borrel ter afsluiting van het onderzoek en de presentatie.