MAACQ*: Omlab’s circulaire 3dprints nog duurzamer alternatief voor betonprinting?

Omlab’s circulaire 3d-prints zijn het afgelopen halfjaar vaak aangezien voor betonprints. Maar de (print)pasta bestaat uit calciet, cellulose, het bindmiddel Kaumera en water. Kan het een milieuvriendelijker en net zo sterk alternatief zijn? Tijd voor vervolgonderzoek. Omlab organiseert samen met de watersector MAACQ, een ontwikkeltraject met ontwerpers en bedrijven. Het 1e traject start in november 2020 met Fillip Studios (Roos Meerman & Tom Kortbeek).

MAACQ*: 3 ontwikkeltrajecten 2020 tot medio 2021. Maak & 3dprint met circulaire grondstoffen uit drinkwaterproductie en rioolwaterzuivering. Partners zijn: Aquaminerals en de Energie- en Grondstoffenfabriek. Leveranciers: o.a. Aquaminerals en Recell.

Omlab ontwikkelde de circulaire pasta van grondstoffen die worden (terug)gewonnen bij de productie van drinkwater en zuivering van afvalwater. Omlab kiest bewust voor deze grondstoffen. Mondiale uitdagingen als klimaatverandering en verlies aan biodiversiteit vragen om onverwachte en toekomstbestendige oplossingen. Reduceer CO2-uitstoot bijvoorbeeld door reststromen uit de regio te gebruiken. Dat scheelt veel transportkilometers én er gaat veel minder materiaal naar de vuilverbranding.

Roos Meerman en Tom Kortbeek. Foto: Fillip Studios.

Vooronderzoek van Omlab resulteerde in een 3d-print schaalmodel van een toiletruimte met geïntegreerde functies (schaal 1:4). Dat maakte in oktober 2020 deel uit van The Exploded View op de Dutch Design Week, Building Holland en biobasedbouwen.nl. MAACQ is het vervolg. Het is een resultaatgerichte samenwerking met de watersector, ontwerpers, wetenschappers en producenten. Doel: proof of concept. Tegelijkertijd test Omlab de fysische eigenschappen van de uitgeharde pasta, verbetert de droogtechniek en werkt aan opschaling.

Th Exploded View. Vooraan op deze foto staat Omlab’s 3d-print. Foto: Nieuwe Helden, Jeroen van der Wielen.

Maken en experimenteren is de methode van Omlab voor concrete innovatie en samenwerking. MAACQ is dan ook een verkenning. Centraal staat het leren van productietechnieken uit de klei- en betonindustrie (technomimicry), het maken van prototypes en 0-series en nieuwe inzichten delen met partners.

1e MAACQ-traject: Omlab x Fillip Studios

Omlab werkt in het eerste MAACQ-traject samen met Fillip Studios uit Arnhem (Roos Meerman en Tom Kortbeek). Fillip Studios maakt impact door verwondering. De artistieke werken waren onder andere te zien in Museum Kröller-Müller (NL), Cooper Hewitt Design Museum New York (VS), South by Southwest, Texas (VS) en Museum Trapholt (DK). Daarnaast zoeken de Arnhemse ontwerpers continue naar maatschappelijke impact van hun werken. Het kunstwerk Tactile Orchestra is bijvoorbeeld doorontwikkeld tot een innovatieve productlijn voor mensen met dementie. In het Pi Lab werken zij samen met de TU/e en Fontys Hogescholen aan nieuw innovatief onderzoek binnen de wis- en natuurkunde.

Masterclass 3dprinten met de pasta van Kaumera, cellulose en calciet.

Bij de start op 12 november geeft Omlab een masterclass over 3d-pastaprinten. De ontwerpers maken dan ook kennis met de basismaterialen cellulose, Kaumera en calciet en andere circulaire en biobased grondstoffen uit de watercyclus.   

Na de conceptfase nodigen Omlab en Fillip Studios een bedrijf uit om mee te denken over het productieproces en economische haalbaarheid.

Innovatie en expertise

Innovatiespecialisten, producenten en bedrijfseconomen adviseren Omlab en de ontwerpers over marktgerichte ontwikkeling. Zowel qua economische haalbaarheid, productietechnieken als impact op het milieu. De adviescommissie bestaat nu uit Jeoffrey van den Berg (voorzitter), ondernemer en winnaar Herman Wijffels Innovatieprijs 2014; ontwerpers Niels van Eijk en Miriam van der Lubbe (VEVDL); Jan van Stratum, directeur Strukton prefab beton.

Expertise en grondstoffen voor MAACQ worden geleverd door de Energie- en Grondstoffenfabriek (EFGF), Aquaminerals en Kaumera-grondstoffenfabriek (via Waterschap Rijn en IJssel).

Fabrikaat x Omlab: 3D-printen met rivierklei

Omlab onderzoekt sinds medio maart of je met de Nijmeegse rivierklei kunt 3D-printen. Dit doen we van, voor en met Stichting Fabrikaat in het kader van het project TERRA_TORY. Is die klei geschikt? Zeker. Op dit moment worden allerlei door de oudheid geïnspireerde vormen afgebakken bij Fabrikaat.

De 1e fase is afgerond: de Merovingische vormen zijn met een moderne techniek gekopieerd. Dat kan goed met de Nijmeegse rivierklei. Medio juli is besloten het project on-hold te zetten. Door brandstichting is het gebouw van Fabrikaat helaas volledig verwoest. Onvoorstelbaar. De focus lag daarna op crowdfunding, om de nieuwe, tijdelijke locatie mogelijk te maken. Dit is gelukt!

Eind augustus praten Fabrikaat x Omlab verder over het vervolg: eigenzinnige prints en horeca-keramiek, gebaseerd op de Merovingische vormentaal.

Stichting Fabrikaat

De stichting is al jaren ijzersterk in placemaking, projecten op locatie die het verhaal vertellen van die plek. Met kunst en vormgeving, altijd weer op een vernieuwende, verrassende manier. Naast ambachtelijke keramiektechnieken zet Fabrikaat nieuwe technologie in om tot nieuwe inzichten te komen over de Nijmeegse rivierklei.

Omlab en Fabrikaat

Waardering voor de grond waarop je leeft. Dat is wat we zien in de missie en projecten van Fabrikaat. Anno nu moeten we om, reageren op wat we zien en dreigen te verliezen. Betrokkenheid als middel.

Fabrikaat verbindt met beeldende kunst en ontwerp. Op locaties die veranderen koppelt zij een innovatief programma en publiek aan die specifieke omgeving en aan elkaar. Verweven hierin zijn maatschappelijke vraagstukken rondom gebiedsontwikkeling, cultuur, duurzaamheid en leefbaarheid. Zo inspireert Fabrikaat het publiek om actief deel te nemen aan de ontwikkelingen op dit gebied, in dat gebied. Vanuit Omlab zijn we weg van de betrokkenheid die Fabrikaat oproept. Met de klei, het gebied, de mensen, de toekomst. Schat het naar waarde.

Het zaadje voor de samenwerking is geplant op het Innovate festival in Arnhem (2019). Fabrikaat en het publiek maakten er biodegradable wegwerpbordjes van rivierklei. Wij stonden er met biobased materialen en een grote droogkast.

3D-printen met Nijmeegse rivierklei

Vertrekpunt voor het project is het aardewerk dat is opgegraven tijdens archeologisch onderzoek in Nijmegen-Noord. De typische vormen voeren we aan de ene kant 1-op-1 in. Tegelijk is de Merovingische vormentaal in combinatie met een 21e eeuwse machine voer voor nieuwe ideeën. Hierbij is ook een archeoloog betrokken. De mogelijkheden en de beperkingen van het printen met deze rivierklei zoeken we op.

Onderzoekend. Foto: Thomas van Oorschot, Studio 32C.

En ja dus, het kan. Hoe precies, dat vertellen we af en toe al op Linkedin. Binnenkort publiceren we over de experimenten en bevindingen. Op Omlab’s company page op Linkedin kun je nu al meer lezen.

Huub Looze voor de 3D-pastaprinter. Foto: Thomas van Oorschot, Studio 38*C.
Klei mengen. Meer weten? Volg nu de company-page op Linkedin. Foto: Omlab.
Nu al weten wat ik hier doe? (artikel op Linkedin, Omlab)
De 3D-prints doen denken aan de oevers van de Bemmelse Waard.

TERRA_TORY

Stichting Fabrikaat creëert met TERRA_TORY nieuwe verhalen van de grond waarop we leven. Fabrikaat onderzoekt de eigenschappen en nieuwe mogelijkheden van de Nijmeegse rivierklei.

De rivier de Waal heeft het landschap van de omgeving van Nijmegen eeuwenlang bepaald. Je ziet dat vandaag de dag nog gebeuren in de Bemmelse Waard. Kort na de start van dit project, gingen we naar het gebied toe. De oevers danken hun vorm aan de rivier. Overal zie je de kleiafzetting.

Nijmegen kent een rijk verleden gebaseerd op klei, van de ijzertijd tot en met de baksteenindustrie. De rivierklei is steeds minder zichtbaar door de huidige gebiedsontwikkeling in Nijmegen-Noord. Fabrikaat stelt die klei met TERRA_TORY in een nieuw daglicht. Mooie projecten en parterschappen met ontwerpers gingen ons voor. Neem vooral een kijkje op de pagina onderzoek & experiment van Fabrikaat!

Klei van vindplaats 18

Fabrikaat heeft inmiddels zo’n 20 kleisoorten uit locaties in Nijmegen-Noord verzameld en verwerkt. De resultaten worden toegevoegd aan een groeiend archief waarin de eigenschappen met elkaar kunnen worden vergeleken. De klei die we bij Omlab gebruiken is gesponsord en gedolven – op vindplaats 18 – door K3 Delta.

Bij Fabrikaat in de Nijmeegse uiterwaarden. Het overzicht van de verzamelplaatsen in Nijmegen Noord vind je in het groot op de site van Fabrikaat.

Vooraankondiging #natureproofdesign by kaumera

Ontwerp concrete, hoogwaardige toepassingen voor laagwaardige reststromen uit de regio, o.a. kaumera. Omlab nodigt ambitieuze ontwerpers dit najaar uit een voorstel in te dienen voor 3 ontwikkeltrajecten in samenwerking met mogelijke producenten. Een deskundige jury beoordeelt de voorstellen én het eindresultaat. Het meest haalbare (technisch & economisch) ontwerp en/of vernieuwende product wordt doorontwikkeld.

[Update november 2020: het project heet MAACQ, circulair 3dprinten met grondstoffen uit water].

Dit onderzoek draait om grondstoffen die daadwerkelijk door de waterschappen geproduceerd worden uit het afvalwater van de rioolwaterzuivering: kalk, cellulose, alginaat en kaumera.

In het onderzoek #printbaarbiobased heeft Omlab van maart tot en met juni 2020 diverse samenstellingen onderzocht op 3D-printbaarheid. Omlab staat met #printbaarbiobased op de Dutch Design Week 2020, als onderdeel van The Exploded View van Nieuwe Helden.

Kaumera?

Kaumera is een nieuwe milieuvriendelijke, kameleontische grondstof uit de regio. Kaumera Nereda® Gum is een nieuwe biobased grondstof die wordt gewonnen uit rest- en afvalwater. Nederland (Gelderland) heeft de wereldprimeur: de eerst productielocatie ligt in Zutphen. Lees er meer over op kaumera.com.

Kaumera is een van de rijke grondstoffen van het waterschap, net als cellulose, krijt en struviet. Omlab, biobased makerslab wil de waarde van dit bindmiddel voor de circulaire economie kenbaar maken voor professionals en bedrijven.

Een halve liter kaumera, 8 mei 2020.

Opzet ontwikkeltrajecten

De samenstelling van de jury en de betrokken bedrijven bepaalt de richting van de trajecten in dit haalbaarheidsonderzoek.

Met innovatie-deskundigen in de jury uit bijvoorbeeld materiaaltechnologie, maakindustrie en waterschappen of -management kiezen we toekomstgericht voor volume. De impact is daar het grootst. Tijdens de trajecten wordt het ontwerp getoetst bij betrokken bedrijven om in te schatten of het product verder ontwikkeld kan worden en de markt op kan.

Lees meer over MAACQ.

Onderzoek #printbaarbiobased: natuurvriendelijke, biobased pasta’s en toepassingen

onderzoek Omlab;
van maart t/m 24 juni 2020

Omlab heeft nieuwe, printbare biobased pasta’s onderzocht, zowel qua materiaalsamenstelling als verkenning van de toepassingen. Conclusie van dit onderzoek #printbaarbiobased: Het materiaal droogt goed hard op, is 3d-printbaar en biologisch afbreekbaar. Het biedt nu al kansen voor tijdelijk gebruik buiten en permanent binnengebruik. Voldoende aanleiding voor vervolgonderzoek en diverse samenwerkingsprojecten (groeiende lijst onderaan dit artikel).

De focus van Omlab lag op de grondstoffen die de waterschappen uit rioolwater kunnen produceren, zoals cellulose, kalk en kaumera. (Super)circulair, potentieel betaalbaar en milieuvriendelijk, dè manier om het verschil te kunnen maken. Plus o.a. alginaat en reststromen van Omlab, zoals fijn en grof zaagsel.

Aanleiding en eindpresentatie onderzoek

Dit Omlab-onderzoek komt voort uit nieuwsgierigheid en overtuiging. Aanleiding was de nieuwsgierigheid naar de printbaarheid van natuurvriendelijke, biobased samenstellingen. En uit de overtuiging dat er samenstellingen zijn die goed 3d-printbaar zijn. De spinoffs die uit dit onderzoek volgen zijn legio.

Dit onderzoeks- en onderwijsproject #printbaarbiobased liep van maart t/m juni 2020. De tussenstand is gepresenteerd op 24 en 26 juni 2020, zowel live als tijdens teams-meetings. De focus van het onderzoek is zichtbaar gemaakt:

  • de ontwikkeling tot een reeks stabiele pasta’s,
  • de ontwikkeling van instellingen voor de pastaprinter. Biobased samenstellingen vereisen andere instellingen dan klei.
  • vormaanpassingen ten bate van het printproces.

Gepresenteerd zijn materiaalexperimenten, diverse samenstellingen, vormconcepten in bioplastic filament en prototypes in #printbaarbiobased.

Infill, #printbaarbiobased.

#printbaarbiobased mede mogelijk door

Het onderzoek #printbaarbiobased was niet mogelijk geweest zonder de expertise, het enthousiasme en de steun van allerlei mensen en bedrijven:

TUdelft (1e recept en expertise Mariet Sauerwein, Jure Soplaza en Stephen J. Picken), OostNL o.a. Sylvia Kortenraij en IDskips’ Skip van de Kandelaar (verbetering printerkop), Waterschap Rijn en IJssel Maarten Schaafsma (kaumera en meedenken) en Mark Smit (expertise), Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (Bart Wegh en Rick Aelmans, studenten Industrieel Product Ontwerp) en het bedrijf Ranie, Duitsland (alginaat).

Onderzoek samen met TU delft, waterschap en HAN

Onderzoeker en promovendus Marita Sauerwein van de TUdelft deelt op Materiom recepten met mosselschelpen. Huub Looze besloot dat dit materiaal goed te vervangen is door kalk van het waterschap. Vanuit dit principe heeft Omlab i.s.m. HAN diverse nieuwe recepten ontwikkeld. Sauerwein en haar collega’s Stephen Picken en Jure Soplaza zijn bij #printbaarbiobased betrokken als adviseur.

In deze testfase is gewerkt met industrieel geproduceerde grondstoffen krijt, alginaat en cellulose. Kaumera is medio mei aangeleverd door het Waterschap Rijn en IJssel (WRIJ); dit wordt nader onderzocht om alginaat te kunnen vervangen.

Vervolgonderzoek zal draaien om grondstoffen die het waterschap daadwerkelijk produceert. Een mooi voorbeeld is Recell, recovered cellulose, van Aquaminerals. Dit gaat dit najaar nog getest worden.

Onderzoek als studieproject HAN

Omlab maakte het onderzoek toegankelijk als studieproject voor de Hogeschool Arnhem Nijmegen (Industrieel Product Ontwerpen). Studenten Bart Wegh en Rick Aelmans onderzochten samen met Huub Looze deze nieuwe, biobased, printbare massa’s.

Dit leidde tot mooie ontwerpgesprekken. Over het belang van esthetiek, verrassing en de doelgroep of gebruikssituatie. Ook de aanpassing van de vorm op het materiaal is uitvoerig onder de loep genomen. In gesprekken, maar vooral tijdens het printproces. Soms was dat fingerspitzengefühl, andere keren een reactie op het inzakken van een vorm. Dergelijke instabiliteit van een nieuwe samenstelling tijdens het printen vereist testen, testen, testen.

Ook zijn er aanpassingen gedaan in het belang van het opnemen van kracht door het relatief brosse materiaal. De PLA-vorm van een schaalmodel voor een kruk bleek 38 kilo aan te kunnen. Bij 40 kilo boog de vorm door; aanpassing is vereist. De kruk in biobased pasta lukte goed, maar daar liepen we tijdens het droogproces tegen nieuwe uitdagingen aan. In vervolgonderzoek kan Omlab voor krachtproeven gebruik maken van het lab van HAN Bouwkunde, Nijmegen.

Biologische afbreekbaarheid #printbaarbiobased

De biodegradeerbaarheid van het materiaal is onderzocht tijdens #printbaarbiobased. In de tuin van Omlab zijn diverse tests uitgevoerd. Duidelijk is dat de biodegradeerheid goed te beinvloeden is met een relatief eenvoudige aanpassing. Dit is work in progress. Wie in die receptuur geïnteresseerd is, kan contact opnemen en hierover van gedachten wisselen. Gesprekken worden op dit moment gevoerd met een Amsterdamse kennisinstelling en een zeer betrokken ontwerper.

Onderzoek na aanpassingen 3D-pastaprinter

Dit onderzoek kon starten nadat de 3d-pastaprinter was aangepast. Dit is financieel mede mogelijk gemaakt door OostNL’s Groeiversneller. Deze steun maakte het mogelijk om Skip van de Kandelaar (IDskips) in te huren om de printerkop door te ontwikkelen. Dit leverde controle over de printpasta, laagdikte en snelheid op. Bart Wegh richtte zich op de instellingen van de software, zodat de printer beter print.

Daarnaast is een nieuwe voorraadcilinder van Lutum geplaatst, waardoor de flow van de pasta beter kon worden bepaald. Met dank aan advies van Lutum kon de druk omlaag worden gebracht.

De oude cilinder was iets te temperamentvol, zogezegd. Meer controle bleek nodig in het printproces.

Onderzoek #printbaarbiobased: wordt vervolgd

Uit dit Omlab-onderzoek #printbaarbiobased komen interessante projecten en samenwerkingen voort:

  • Exploded View, Nieuwe Helden (DDW20). Omlab is als biobased pionier uitgenodigd deel te nemen aan het biobased centre piece van de jaarlijkse design-manifestatie Dutch Design Week, oktober 2020. Dit is het vervolg op het succesvolle Growing Pavilion 2019 van de Nieuwe Helden.
  • Natureproofdesign by kaumera, 3 ontwikkeltrajecten i.s.m. producenten, productontwerpers en innovatieadviseurs. Waterschap WRIJ en Kiemt maken dit mede mogelijk.
  • Onderzoek #printbaarbiobased i.s.m. een Arnhems bedrijf. Dit vervolgonderzoek draait om de reststroom van die producent. Nadere info volgt.
  • Akoestische panelen. Doorontwikkeling van protoypes uit onderzoek #printbaarbiobased. Doel: artistiek vorm te geven, betaalbare, aantoonbaar goed werkende akoestische panelen. Dit onderzoek wordt mede mogelijk gemaakt door de Arnhemse pianostudio T32 en een mogelijke producent. De panelen worden samen met hen gericht doorontwikkeld en wetenschappelijk getest.
  • De biodegradeerbaarheid van diverse samenstellingen is in beginsel onderzocht tijdens #printbaarbiobased. Het vervolgonderzoek wordt opgepakt door een betrokken ontwerper, mogelijk in samenwerking met een later nader te noemen kennisinstelling.
  • Studieproject opschaalbaarheid biobasedpasta’s. I.s.m. HAN, start 24 augustus 2020.
The Exploded View, Nieuwe Helden.

The Exploded View x Omlab

Omlab is designpartner van Nieuwe Helden. Met een ge-3dprint schaalmodel van een toiletgebouw (schaal 1:4) maken we deel uit van hun installatie op de Dutch Design Week2020. Daarna gaat het bouwwerk op reis, oa naar het congres Building Holland en het Symbiosis Festival in Blue City, Rotterdam.

 De biobased 3dprint is het concrete resultaat van Omlab’s onderzoek #printbaarbiobased. Omlab ontwikkelt en produceert nieuwe biobased materialen, 0-series, prototypes en series tot 100 stuks van regionale rest- en afvalstromen. Dit schaalmodel is de volgende stap op weg naar een proof of concept. We willen laten zien dat je met deze restrstromen goede producten kunt maken. Dat vergt veel tijd en onderzoek, maar jemig wat is het interessant!

Waar is The Exploded View nu?

Voor info over de biobased 3d-prints en gebruikte materialen kun je altijd terecht op:

Evenementen (meest recente bovenaan):

  • 27 en 28 november 2020: Symbiosis Festival, Blue City Rotterdam
  • Pakhuis De Zwijger
  • Building Holland, congres
  • 17-25 oktober: Dutch Design Week 2020 (DDW20), als onderdeel van de World Design Embassy

Het waarom van The Exploded View

The Exploded View van Nieuwe Helden, schaal 1:1. Dit jaar staat op de DDW20 een maquette van dit toekomstbeeld. Omlab 3dprint het rechter bouwwerk op schaal 1:4.

Nieuwe Helden wil met The Exploded View opnieuw kijken naar het ontwerpen en bouwen van een woning. Zij vroegen pioniers uit de wereld van circulair en biobased bouwen hiermee aan de slag te gaan. ‘The Exploded View’ is een uit elkaar getrokken huis dat met circulaire methodes en biobased materialen opnieuw is opgebouwd. Dit project laat de bestaande en toekomstige mogelijkheden van duurzaam bouwen en wonen zien.

Mede mogelijk door

De bijdrage van Omlab aan The Exploded View is mede mogelijk gemaakt door Aquaminerals, Energie- en Grondstoffenfabriek en stichting Nieuwe Helden. Grondstoffen van Aquaminerals, EFGF, KNN Cellulose (Recell) en Ranie Chemie (DE).

Rick Aelmans

In het project #printbaarbiobased werken we samen met de Hogeschool Arnhem Nijmegen (Industrieel Product Ontwerpen). Studenten Rick Aelmans en Bart Wegh onderzoeken nieuwe, biobased, printbare massa’s. Rick is zowel student als ondernemer.

Het bedrijf Voronoi ontwerpt en bouwt duurzame en unieke wanden uit restmaterialen voor interieur en exterieur.

#3Dpastaprinten

Rick, Bart en Huub hebben de printer verbeterd en geoptimaliseerd. Inmiddels zijn er al heel wat succesvolle pastaprints geproduceerd.

Nieuwe printbare materialen worden eind juni 2020 gepresenteerd. Ook kun je dan prototypes of modellen zien van eigen ontwerpen, geprint met de 3D-pastaprinter in biobased materiaal.

Geef je op voor de nieuwsbrief van Omlab. Je ontvangt bericht zodra de datum voor de eindpresentatie bekend is.

Bart Wegh

Bij het onderzoeks- en onderwijsproject #printbaarbiobased werkt Omlab samen met de Hogeschool Arnhem Nijmegen (Industrieel Product Ontwerpen). Studenten Bart Wegh en Rick Aelmans onderzoeken nieuwe, biobased, printbare massa’s.

Maak hier kennis met Bart Wegh. Foto’s van het project vind je op #printbaarbiobased.

#3Dpastaprinten

Bart was gelijk nieuwsgierig naar Omlab. En wij naar hem, want hij had al veel ervaring met 3D-printers.

Bart test de printbaarheid van nieuwe samenstellingen met een injectie- of kitspuit. Hij simuleert zo de 3D-pastaprinter.

Inmiddels zijn er al heel wat succesvolle kleiprints geproduceerd. Bart, Rick en Huub blijven de printer verbeteren en optimaliseren. Bart en Huub onderzochten ook de mogelijkheden om de 3D-printer Leapfrog Creatr uit 2013 te moderniseren. Bart verving het moederbord. De printer is nu een stuk stiller en betrouwbaarder. Ook heeft de Leapfrog nu een wifi-verbinding en zijn verdere uitbreidingen mogelijk.

Concepten #printbaarbiobased zijn met een printje van biofilament uit de Leapfrog snel tastbaar en bespreekbaar.

Bart & 3D-printen

Bart is al jaren bezig met 3D-printen. Begin 2017 kocht hij zijn 3D-printer, een betaalbare uit China. Die bleek zo goedkoop door het gebrek aan kwaliteit & het feit dat het een namaak-versie was. Hierdoor moest hij al snel veel componenten vervangen en repareren. Naast frustratie leverde het vooral veel kennis over 3D-printers op.

Het project #printbaarbiobased van Omlab sprak Bart niet alleen aan vanwege het 3D-printen. Zeker ook het ontwikkelen van nieuwe materialen: “Om iets te kunnen printen met een materiaal dat waarschijnlijk nog niet bestaat is toch fantastisch! En zeker als dat materiaal geen schade aanricht aan de natuur, maar zelfs meehelpt. Ik hoop erg dat dit nog jaren verder ontwikkeld wordt!”

Eindpresentatie 24 juni 2020

De tussenstand van dit onderzoek naar nieuwe printbare materialen wordt 24 juni 2020 gepresenteerd. Ook kun je dan prototypes of modellen zien van nieuwe ontwerpen, geprint met de 3D-pastaprinter in biobased materiaal.

Tussenstand #printbaarbiobased

Nieuwsgierigheid blijkt een van de belangrijkste gereedschappen bij Omlab. Bij het onderzoeks- en onderwijsproject #printbaarbiobased komt het dagelijks van pas. Woensdag 24 juni presenteert Omlab de tussenstand.

Project: maart t/m juni 2020

Dit onderzoek hebben we als studieproject aangeboden aan de Hogeschool Arnhem Nijmegen (Industrieel Product Ontwerpen). Studenten Bart Wegh en Rick Aelmans onderzoeken nu samen met Huub Looze nieuwe, biobased, printbare massa’s.

Eindpresentatie live of via beeldbellen

Printbare, biobased materialen presenteren we live en via beeldbellen (Teams). Je ziet prototypes of modellen van nieuwe ontwerpen, geprint met de 3D-pastaprinter in biobased materiaal. Je bent uitgenodigd via de nieuwsbrief of hebt je via deze pagina aangemeld.

Wat is er te zien?

  • experimenten
  • printer en samenstellingen
  • vormconcepten in bioplastic filament
  • prototypes in #printbaarbiobased

Presentatie

Vanwege corona zijn de opties:

  • [VOL] Eindpresentatie voor genodigden live in Omlab, van 16.00 tot 18.00 uur. (beperking aantal gasten ivm corona)]
  • [geef je op] Vrijdagochtend 26 juni houdt Huub meerdere sessies met telkens 4 mensen via Teams. Meld je aan voor de Teams-meeting op vrijdagochtend 26 juni: mail margreet@omlab.nl.
    Update 22-6-20: er zijn nog maar een paar plekken beschikbaar. 1 om 09.00 uur en 1 om 10.00 uur. De latere tijdstippen zijn bezet.

Deze aankondiging is ook gepubliceerd in de Omlab-nieuwsbrief van eind mei 2020. Update: Begin juli 2020 is verslag gedaan van dit onderzoek #printbaarbiobased.

Ab Bol

Grafisch ontwerper uit Rotterdam. Filosoof-maker met gevonden voorwerpen, dode dieren en vreemde takken. Stelt de mooiste verzamelingen samen. Weet ze te vatten in een bijzonder houten frame, waarna een nieuw verhaal begint.

Huishout

stapel oude plafondbalken met oranje menie op de kop

Huishout, dat is historisch materiaal met toekomst. Het is ook een productserie, eenvoudig zelf-te-maken. Met de vandiktebank, laser en/of zaag in de werkplaats van Omlab, biobased makerslab. #DIY

Het begon in 2019 met oude plafondbalken uit de jaren ’60. Gesloopt uit het pand waarin Omlab is gevestigd. Uit het voormalige lesgebouw van defensie kwamen meterslange, droge balken. Het huishout hoort nu bij de voorraad van Omlab, want circulair en biobased.

Het wordt aangevuld met zo lokaal, regionaal of Europees hout.

De waardevolle voorraad balken leidde tot de serie Huishout. Heb je zelf vloer- of plafondbalken liggen? Haal ze door de vandiktebank bij Omlab en maak er iets moois van!

Gebruik je ook huishout? Werk het af met (bijvoorbeeld) gekookte lijnolie. Is je project nog niet af? Zet je kwasten in rauwe lijnolie. Maak houtverbindingen met houtlijm of houten deuvels en je hebt een prachtig circulair, biobased product met een eigen verhaal.

Laat je inspireren

Blader eens door de groeiende serie Huishout.

Wat is jouw idee? Maak het in Omlab, biobased makerslab (tarieven)

Geslaagd experiment: kerstbalontwerpwedstrijd

Een ontroerend verhaal en golven van ijs, houten kerstballen in 2D en 3D en een kartonnen Rudolf met takjes uit de omgeving van de werkplaats. Omlab’s milieuvriendelijke kerstbalontwerpwedstrijd 2019 werd een spannend experiment. Met dank aan enthousiaste deelnemers, makers en jury.

Eind november 2019 publiceerden we een verhaal over kerst en lanceerden we de wedstrijd. Uit onvrede met de jaarlijks wisselende, weinig duurzame kerstmode-in-de-boom.

Tara, Jitte, Marcel en Martin wonnen de wedstrijd. Woensdag 18 december 2019 laserden zij hun ontwerp in de werkplaats van Omlab.

Wil je nog eens lezen wie won en waarom? Lees het artikel ‘Omlab gaat ijs lasersnijden dankzij winnaar milieuvriendelijke kerstbal-met-verhaal’ inclusief het jury-rapport, 16 december 2019.

Kerstballen lasersnijden: Foto-verslag

Tara en Jitte wonnen de 1e en 2e plaats in de categorie tot en met 12 jaar. Tara zocht 18 december samen met haar vader eerst naar takjes op de Buitenplaats Koningsweg, rondom de werkplaats. Als gewei.

Jitte tekende op verzoek van Huub de omtrek van haar kerstbal met een zwarte stift. Zo werd het ontwerp voorbereid voor het lasersnijden.

De familie van ontwerper Jitte staat er met de neus bovenop.

Huub: “Het begon met onrust over de verspillende trend in kerstversiering. Dat werd een verhaal en het idee voor een milieuvriendelijke ontwerpwedstrijd. De lasersnijder is dankzij de winnaar op een innovatieve manier gebruikt. En dat binnen 3 maanden na de start van Omlab.”

“Het materiaalgebruik van de deelnemers was inspirerend. Denk aan het ijs en de gevonden takjes die dienst deden als gewei. Maar ook deelnemers die niet in de prijzen vielen hadden nagedacht over ware Omlab-materialen: zetmeel, dun hout, mos en kleur door het graveren met de laser.”

Koud…

Het winnende ontwerp bij de volwassenen / professionals verraste ons het meest: Water – in kristalvorm – als materiaal voor de lasersnijder. Gemaakt van regenwater, bevroren met energie van zonnepanelen. Marcel had de uitvoering van zijn ontwerp goed doordacht. Het verhaal, de aanleiding voor het ontwerp, was erg ontroerend.

8x lasersnijden om de vorm te lossen.
Buiten smolt de ijsgolf langzaam. Foto: Marcel Daelmans, 26 december 2019.

Huub: “De opbrengst van deze wedstrijd is sociaal en technisch interessant. Bijzondere, persoonlijke verhalen zijn gedeeld. Daarnaast dachten sommige kinderen én volwassenen voor het eerst na over milieuvriendelijk materiaal. Ook het lasersnijden van ijs hadden we van tevoren zelf niet bedacht.

De wedstrijd laat goed zien dat kerstversiering een stuk milieuvriendelijker gemaakt kan worden.”

Bescherm de aarde, van Martin Hol. Nog niet helemaal af; Martin komt nog een keer terug.

Volgende wedstrijd eind 2020

Eind 2020 lanceren we weer een milieuvriendelijke (kerst)balontwerpwedstrijd. Of noem het: versiering, ornament of hanger. Wie weet krijgen we dan ontwerpen binnen uit meerdere windstreken of religies en andere verrassende of ontroerende familiegeschiedenissen. Jorik van der Hoeven van Natuurcentrum Arnhem heeft toegezegd mee te denken over de volgende wedstrijd.

Biocomposiet

Biocomposiet is een samengesteld materiaal. Het bestaat uit 2 of meer verschillende biobased (plantaardige) materialen. Het hoeft niet heel ingewikkeld te zijn. Zeker weten dat je al biocomposiet maakte toen je jong was! FYI: de beste tip in deze materiaaltip staat helemaal onderaan…

Biocomposiet, dat is ‘gecomponeerd’ materiaal. Het woord komt geheid van het Engelse compose of compose of: samenstellen; componeren van muziekstukken en artikelen; bestaand uit.

Dat klinkt bijna als muziek. Zeker als je het versterkt met natuurvezels. Want dan wordt de combinatie sterker dan elk materiaal op zich is. De auto-industrie past biobased composieten al hier en daar toe in bijvoorbeeld dashboards of deurpanelen.

Biocomposiet zelf maken

Experimenteer er zelf eens mee. Net als Boris, student TU Delft, in oktober. Of zoals in de studenten HBO-Windesheim een dezer dagen in december. Hieronder beschrijven we een paar mogelijkheden.

Papier-maché

Iedereen heeft weleens biocompiosiet gemaakt! Een eenvoudige vorm daarvan is namelijk papier-maché. Je maakte er vast een masker of een surprise mee op de basisschool.

De materialen heb je misschien wel in huis. Een stapel oud-papier en behangplaksel. Anders kun je het halen bij iedere bouwmarkt. Papier-maché bestaat uit cellulosevezels (oud papier) met als bindmiddel behangplaksel. Dat is gemaakt van zetmeel. Meer niet.

Maar wil je het een stapje professionaliseren of simpelweg een experiment doen? Probeer dit eens:

  1. Ter versterking van papier-maché kies je bijvoorbeeld voor een bastvezel zoals vlas, jute of hennep.
  2. Maar je kunt het papier ook helemaal weglaten! Gebruik dan als basis die bastvezel zoals vlas, jute of hennep. Een dunne laag van deze vezels met behangplaksel wordt al heel sterk.

Biocomposiet van andere reststoffen

Maar ook met andere reststoffen kun je ook een composiet maken. Zoals gebruikt textiel of zaagsel.

Zaagsel.

Als bindmiddel kan je een te smelten biobased kunststof nemen. Of agar agar. Dat is een soort vegetarische gelatine gemaakt van algen. Het wordt bij het bereiden van een gerecht gebruikt. Er zijn supermarkten die dit plantaardige bindmiddel altijd op voorraad hebben.

Beste tip voor ‘t laatst bewaard (the best for last)

Saw02, experiment and photo by Tamara Schwarz, Materiom.org.

Eigenlijk is de allerbeste materiaaltip over biocomposieten deze: Blader eens door de site Materiom.org, nature’s recipe book. Materiaalonderzoekers en -ontwerpers delen hier hun kennis en experimenten. Op dit open data platform staan veel mooie recepten. Zoals nr. 53 van Tamara Schwarz met zaagsel, agar agar en zetmeel.

Je kunt al die recepten eenvoudig in je eigen atelier of thuis uitproberen. Maar nog interessanter is een middag experimenteren bij Omlab! Veel materialen staan hier voor de grijp. Huur een werkbank of volg een workshop (op maat). Neem hiervoor contact op.