Stage: Maak jij meer van Omlab’s socials?

Omlab zoekt per 1 februari 2021 een afstudeerder / stagiair(e) voor de social media van Omlab. Biobased kennisdelen is deel van onze missie. Maar welke platforms doen ertoe? Wie maakt een succesvol geheel van onze verhalen, biobased initiatieven en experimenten? Het is een stage op HBO-niveau (24-32 uur p.w.) en je werkt mee in ons bedrijf.

Wie zoeken we? Een filmende designer? Een communicator die content vormgeeft? Iemand die de circulaire economie snapt? Vertel ons je aanpak en draai volledig mee met onze biobased ontwerp- en projectstudio. Verhalen genoeg.

Omlab?

Omlab is het biobased ontwerp- en maaklab in Arnhem (Schaarsbergen, Buitenplaats Koningsweg). Ons nieuwste project is MAAQ, een samenwerking met waterschappen, leveranciers van bijzondere grondstoffen en ontwerpers.

Omlab is de eenmanszaak van Huub Looze i.s.m. Margreet van Uffelen. Samen zijn we initiatiefnemer en eigenaar van deze biobased ontwerp- en projectstudio in een eigen werkplaats. Omlab is dus een kleine organisatie, met wekelijks projectstudenten HANipo) en invliegende MAAQ-ontwerpers, partners en bedrijven. Maken is onze methode, kennisdelen de essentie. Het belang van de social media is daarom groot. Maar hoe precies? Wat werkt wel/niet? Is storytelling de manier?

Hashtag in biobased 3d-print
Hashtag in biobased 3d-print (Omlab’s onderzoek printbaarbiobased).

Omlab nu vooral op Linkedin

Omlab bestaat ongeveer een jaar. Linkedin is voor ons online het belangrijkste middel voor netwerken, expertise delen en nieuwe opdrachten. Gezond verstand werkt so far. We kijken wat werkt en versterken dat. Omlab’s company page is gegroeid van 60 volgers (1 maart 2020) naar >400 nu. Van Insta hebben we weinig kaas gegeten. FB raakt steeds verder op de achtergrond. En Youtube…

What to do? Zelf denken we aan:

  • Omlab-strategie socmed, per platform een vorm?
  • Biedt storytelling kansen voor Omlab?
  • Presence op Insta goed opzetten.
  • En maak korte video’s!
  • Systeem als ‘Later’ opzetten, zodat posts ingepland kunnen worden voor meerdere platforms en accounts.
  • Monitoren, bijsturen, succes van maken.
  • Webredactie of een bijdrage aan een rondleiding of evenement hoort er zeker bij. Jouw verhaal over Omlab online en offline maakt de cirkel rond.

Omlab biedt

Omlab biedt je tijdens jouw stage natuurlijk begeleiding. Je begeleider is Margreet van Uffelen, een van de co-founders. Communicatieadviseur, webregisseur en vooral redacteur. Kennis van digitale toegankelijkheid, kunst & cultuur en biobased en circulaire economie.

De werkruimte is ruim. Je kunt (met eigen laptop) terecht in ons kantoor boven de werkplaats of de werkplaats zelf (160m2). Thuiswerken is natuurlijk een optie, maar voor het verhaal moet je hier wel af en toe zijn. Werkoverleg en koffie is vaak in de werkplaats, waar het biobased onderzoek, ontwerpen en maken gebeurt.

Niet onbelangrijk: Omlab’s locatie maakt deel uit van een culturele enclave, naast de Hoge Veluwe en (!) een Natura2000-terrein. Maar je moet er een een flinke fietstocht of busrit vanuit Arnhem centrum voor overhebben. 😉

Lees verder onder de afbeelding >>

3dprint in wording (workshop Maak ‘t met je hoofd, Beekdal Lyceum Arnhem, november 2020).

We kunnen je als startend bedrijf helaas geen vergoeding bieden. We hebben wel ideeën over wat we tegenover een succesvolle stage kunnen zetten. Je zou bijvoorbeeld een van de 1e gasten van onze maker-in-residence (in wording) kunnen zijn. Of volg de workshop Maak ‘t met je hoofd en 3dprint jezelf. Leen onze deelauto. Je moet er zin in hebben en dan verzinnen we samen wel iets.

Is dit jouw (afstudeer)stage?

Stuur je motivatie, je aanpak of je vraag voor 10 december 2020 naar Margreet van Uffelen, Omlab, margreet@omlab.nl of 06-41480244.

MAAQ*: Omlab’s circulaire 3dprints nog duurzamer alternatief voor betonprinting?

Omlab’s circulaire 3d-prints zijn het afgelopen halfjaar vaak aangezien voor betonprints. Maar de (print)pasta bestaat uit calciet, cellulose, het bindmiddel Kaumera en water. Kan het een milieuvriendelijker en net zo sterk alternatief zijn? Tijd voor vervolgonderzoek. Omlab organiseert samen met de watersector MAAQ, een ontwikkeltraject met ontwerpers en bedrijven. Het 1e traject start in november 2020 met Fillip Studios (Roos Meerman & Tom Kortbeek).

Omlab ontwikkelde deze circulaire pasta van grondstoffen die worden (terug)gewonnen bij de productie van drinkwater en zuivering van afvalwater. Omlab kiest bewust voor deze grondstoffen. Mondiale uitdagingen als klimaatverandering en verlies aan biodiversiteit vragen om onverwachte en toekomstbestendige oplossingen. Reduceer CO2-uitstoot bijvoorbeeld door reststromen uit de regio te gebruiken. Dat scheelt veel transportkilometers én er gaat veel minder materiaal naar de vuilverbranding.

Roos Meerman en Tom Kortbeek. Foto: Fillip Studios.

Vooronderzoek van Omlab resulteerde in een 3d-print schaalmodel van een toiletruimte met geïntegreerde functies (schaal 1:4). Dat maakte in oktober 2020 deel uit van The Exploded View op de Dutch Design Week, Building Holland en biobasedbouwen.nl. MAAQ is het vervolg. Het is een resultaatgerichte samenwerking met de watersector, ontwerpers, wetenschappers en producenten. Doel: proof of concept. Tegelijkertijd test Omlab de fysische eigenschappen van de uitgeharde pasta, verbetert de droogtechniek en werkt aan opschaling.

Th Exploded View. Vooraan op deze foto staat Omlab’s 3d-print. Foto: Nieuwe Helden, Jeroen van der Wielen.

Maken en experimenteren is de methode van Omlab voor concrete innovatie en samenwerking. MAAQ is dan ook een verkenning. Centraal staat het leren van productietechnieken uit de klei- en betonindustrie (technomimicry), het maken van prototypes en 0-series en nieuwe inzichten delen met partners.

1e MAAQ-traject: Omlab x Fillip Studios

Omlab werkt in het eerste MAAQ-traject samen met Fillip Studios uit Arnhem (Roos Meerman en Tom Kortbeek). Fillip Studios maakt impact door verwondering. De artistieke werken waren onder andere te zien in Museum Kröller-Müller (NL), Cooper Hewitt Design Museum New York (VS), South by Southwest, Texas (VS) en Museum Trapholt (DK). Daarnaast zoeken de Arnhemse ontwerpers continue naar maatschappelijke impact van hun werken. Het kunstwerk Tactile Orchestra is bijvoorbeeld doorontwikkeld tot een innovatieve productlijn voor mensen met dementie. In het Pi Lab werken zij samen met de TU/e en Fontys Hogescholen aan nieuw innovatief onderzoek binnen de wis- en natuurkunde.

Masterclass 3dprinten met de pasta van Kaumera, cellulose en calciet.

Bij de start op 12 november geeft Omlab een masterclass over 3d-pastaprinten. De ontwerpers maken dan ook kennis met de basismaterialen cellulose, Kaumera en calciet en andere grondstoffen uit de watercyclus.   

Na de conceptfase nodigen Omlab en Fillip Studios een bedrijf uit om mee te denken over het productieproces en economische haalbaarheid.

Innovatie en expertise

Innovatiespecialisten, producenten en bedrijfseconomen adviseren Omlab en de ontwerpers over marktgerichte ontwikkeling. Zowel qua economische haalbaarheid, productietechnieken als impact op het milieu. De adviescommissie bestaat nu uit Jeoffrey van den Berg (voorzitter), ondernemer en winnaar Herman Wijffels Innovatieprijs 2014 en ontwerpers Niels van Eijk en Miriam van der Lubbe (VEVDL).

Expertise en grondstoffen voor MAAQ worden geleverd door de Energie- en Grondstoffenfabriek (EFGF), Aquaminerals en Kaumera-grondstoffenfabriek (via Waterschap Rijn en IJssel).

MAAQ*. Maak met de Q van ‘aqua’.

Omlab 3d-print met materiaal uit riool- en drinkwaterzuivering

Omlab 3dprintte een wc-gebouw (schaal 1:4) van cellulose, calciet, kaumera en een beetje alginaat. De pasta doet denken aan klei, het gedroogde materiaal aan keramiek of beton. Maar de 3 grondstoffen zijn afkomstig uit de riool- en drinkwaterzuivering. Waarom gebruikt Omlab materialen uit de watercyclus? Spul uit afvalwater. Huub Looze, co-founder van Omlab, legt deze voorliefde uit.

3dprints voor The Exploded View in de droogkast.

De biobased (print)pasta wordt gebruikt in de volgende onderzoeken / projecten:

Waarom 3dprint Omlab met grondstoffen uit waterzuivering?

Ik werk biobased en zo circulair en regionaal mogelijk. Dat is wat Omlab doet en waarin ik ook lesgeef. Ik wil grondstoffen toepassen die niet voor voedsel gebruikt kunnen worden. Wat de waterschappen produceren aan grondstoffen zie ik als een ultieme kans, een bron. Er is genoeg van dat materiaal, maar er moeten meer toepassingen en oplossingen voor komen.

Het mooie aan deze reststromen van de waterzuivering is dat ze zo extreem waardeloos lijken. Je hebt het over afvalwater, je associeert het met poep en plas. Zuiver je dat, dan hou je materiaal over. Voorheen: Troep. Jaren geleden werd dat nog als afval verbrand. Of het materiaal was zelfs nog niet uitgevonden, zoals bij kaumera het geval is. Nu zijn het grondstoffen. Ik vind het extra mooi om dit soort reststromen, nevenstromen of bijproducten – veel termen voor hetzelfde – waarde te geven.

Calciet is een bijproduct van drinkwaterzuivering, kaumera en cellulose is afkomstig van rioolwaterzuivering. Het zijn circulaire reststromen. Als je aan dit soort arme materialen een hoogwaardige techniek als 3d-printen toevoegt krijg je iets spannends vind ik. Alle reststromen kunnen in principe een hogere waarde krijgen. Voorwaarde is: tijd voor onderzoek, ideeënrijkdom en vertrouwen van partners. 

Ik ben ook fervent voorstander van materiaalgebruik uit de buurt, zo dichtbij mogelijk. Die buurt kan zo groot zijn als Nederland, maar ik begin met zoeken om Omlab heen. In Gelderland wordt sinds een jaar kaumera geproduceerd. Interessant! Idem dito voor calciet en cellulose, dat produceren de waterschappen. Nog niet die ene bij mij in de buurt, maar dat gaat wel gebeuren.

Het was geen liefde op het eerste gezicht. Het idee groeide in m’n hoofd sinds ik het recept met mosselschelpen (calciumcarbonaat) en alginaat had gezien. Dit recept van onderzoeker Marita Sauerwein (TU Delft) vind je op het open source platform Materiom.

Mijn idee was gelijk om het alginaat te vervangen door kaumera, wat vergelijkbare eigenschappen – en meer – heeft. Ook zocht ik een ruimere vormvrijheid dan de combi kalk en alginaat mij bood. Ik heb cellulose bijgemengd. De vezels maken de pasta sterker. In de testfase werkte ik eerst met industriële cellulose. Later heb ik dat vervangen door cellulose van de waterschappen (via EFGF, KNN Cellulose).

Bouwsteen voor The Exploded View.

Ik onderzocht sinds januari een goed recept voor een #printbaarbiobased pasta. Calciet, cellulose en kaumera, aangevuld met een steeds kleiner wordend aandeel alginaat (gemaakt van bruinwier). De geur van de cellulose, maar ook de droogtechniek en de hechting van de lagen vragen om extra onderzoek. Maar de eerste 3d-prints vroegen om een toepassing.

Met reststromen uit het riool en drinkwaterzuivering vond ik het logisch om een eerste product te maken voor op de wc, een toiletrolhouder misschien. Of een tegel? In gesprek met Pascal Leboucq van Nieuwe Helden’s Biobased.Creations kwamen we uit op een wc-gebouw. Schaal 1:4 nu nog. Wie weet hoe groot we volgend jaar met #printbaarbiobased printen?  

The Exploded View met o.a. Omlab op Dutch Design

Omlab bestaat een jaar en er staat veel op stapel. Begin maart was dat wel anders. Vanwege Covid19 zijn alle workshops, teambuilding en werkperiodes afgezegd. Omlab kon door voor Fabrikaat en het onderzoek #printbaarbiobased. Dat is opgevallen! We zijn nu designpartner van Nieuwe Helden voor hun presentatie op de Dutch Design Week. 😉

FAQ: ja, die gaat door! [update begin oktober: helaas, DDW20 alleen online].

Sneak preview: Bouwsteen in de maak van cellulose, calciet en kaumera plus een beetje alginaat. 

Omlab ontwikkelt en produceert nieuwe biobased materialen, 0-series, prototypes en series tot 100 stuks van regionale rest- en afvalstromen. De vraag van Nieuwe Helden’s designer Pascal Leboucq om groter te printen dan we voor het experiment hadden gedaan, kwam als geroepen. De volgende stap! We gaan het toiletgebouw printen. Omlab werkt met grondstoffen uit de watercyclus, oftewel uit riool- en drinkwaterzuivering. Wat is er dan toepasselijker dan het neerzetten van het toiletgebouw?

Dit jaar 3dprinten we het toiletgebouw op schaal 1:4. Om je voor te stellen hoe groot dat is, kun je het beste gaan zitten op je wc. Kniehoogte, dat is ongeveer de schaal. Zo’n 55 tot 60 cm hoog wordt het bouwwerk op maquette-schaal.

Waarom dit project?

The Exploded View van Nieuwe Helden, schaal 1:1. Dit jaar staat op de DDW20 een maquette van dit toekomstbeeld. Omlab 3dprint het rechter bouwwerk op schaal 1:4.

Nieuwe Helden wil met The Exploded View opnieuw kijken naar het ontwerpen en bouwen van een woning. Zij hebben pioniers uit de wereld van circulair en biobased bouwen gevraagd hiermee aan de slag te gaan. ‘The Exploded View’ is een uit elkaar getrokken huis dat met circulaire methodes en biobased materialen opnieuw is opgebouwd. Dit project laat de bestaande en toekomstige mogelijkheden van duurzaam bouwen en wonen zien.

Meer info

Wordt vervolgd dus. De Dutch Design Week wordt georganiseerd van 17 tot en met 25 oktober 2020 We houden je op de hoogte via Linkedin, deze website en Instagram. Deze info is eerder gepubliceerd in Omlab’s nieuwsbrief. Schrijf je in en je bent als eerste op de hoogte. van wat we doen.

Fabrikaat x Omlab: 3D-printen met rivierklei

Omlab onderzoekt sinds medio maart of je met de Nijmeegse rivierklei kunt 3D-printen. Dit doen we van, voor en met Stichting Fabrikaat in het kader van het project TERRA_TORY. Is die klei geschikt? Zeker. Op dit moment worden allerlei door de oudheid geïnspireerde vormen afgebakken bij Fabrikaat.

De 1e fase is afgerond: de Merovingische vormen zijn met een moderne techniek gekopieerd. Dat kan goed met de Nijmeegse rivierklei. Medio juli is besloten het project on-hold te zetten. Door brandstichting is het gebouw van Fabrikaat helaas volledig verwoest. Onvoorstelbaar. De focus lag daarna op crowdfunding, om de nieuwe, tijdelijke locatie mogelijk te maken. Dit is gelukt!

Eind augustus praten Fabrikaat x Omlab verder over het vervolg: eigenzinnige prints en horeca-keramiek, gebaseerd op de Merovingische vormentaal.

Stichting Fabrikaat

De stichting is al jaren ijzersterk in placemaking, projecten op locatie die het verhaal vertellen van die plek. Met kunst en vormgeving, altijd weer op een vernieuwende, verrassende manier. Naast ambachtelijke keramiektechnieken zet Fabrikaat nieuwe technologie in om tot nieuwe inzichten te komen over de Nijmeegse rivierklei.

Omlab en Fabrikaat

Waardering voor de grond waarop je leeft. Dat is wat we zien in de missie en projecten van Fabrikaat. Anno nu moeten we om, reageren op wat we zien en dreigen te verliezen. Betrokkenheid als middel.

Fabrikaat verbindt met beeldende kunst en ontwerp. Op locaties die veranderen koppelt zij een innovatief programma en publiek aan die specifieke omgeving en aan elkaar. Verweven hierin zijn maatschappelijke vraagstukken rondom gebiedsontwikkeling, cultuur, duurzaamheid en leefbaarheid. Zo inspireert Fabrikaat het publiek om actief deel te nemen aan de ontwikkelingen op dit gebied, in dat gebied. Vanuit Omlab zijn we weg van de betrokkenheid die Fabrikaat oproept. Met de klei, het gebied, de mensen, de toekomst. Schat het naar waarde.

Het zaadje voor de samenwerking is geplant op het Innovate festival in Arnhem (2019). Fabrikaat en het publiek maakten er biodegradable wegwerpbordjes van rivierklei. Wij stonden er met biobased materialen en een grote droogkast.

3D-printen met Nijmeegse rivierklei

Vertrekpunt voor het project is het aardewerk dat is opgegraven tijdens archeologisch onderzoek in Nijmegen-Noord. De typische vormen voeren we aan de ene kant 1-op-1 in. Tegelijk is de Merovingische vormentaal in combinatie met een 21e eeuwse machine voer voor nieuwe ideeën. Hierbij is ook een archeoloog betrokken. De mogelijkheden en de beperkingen van het printen met deze rivierklei zoeken we op.

Onderzoekend. Foto: Thomas van Oorschot, Studio 32C.

En ja dus, het kan. Hoe precies, dat vertellen we af en toe al op Linkedin. Binnenkort publiceren we over de experimenten en bevindingen. Op Omlab’s company page op Linkedin kun je nu al meer lezen.

Huub Looze voor de 3D-pastaprinter. Foto: Thomas van Oorschot, Studio 38*C.
Klei mengen. Meer weten? Volg nu de company-page op Linkedin. Foto: Omlab.
Nu al weten wat ik hier doe? (artikel op Linkedin, Omlab)
De 3D-prints doen denken aan de oevers van de Bemmelse Waard.

TERRA_TORY

Stichting Fabrikaat creëert met TERRA_TORY nieuwe verhalen van de grond waarop we leven. Fabrikaat onderzoekt de eigenschappen en nieuwe mogelijkheden van de Nijmeegse rivierklei.

De rivier de Waal heeft het landschap van de omgeving van Nijmegen eeuwenlang bepaald. Je ziet dat vandaag de dag nog gebeuren in de Bemmelse Waard. Kort na de start van dit project, gingen we naar het gebied toe. De oevers danken hun vorm aan de rivier. Overal zie je de kleiafzetting.

Nijmegen kent een rijk verleden gebaseerd op klei, van de ijzertijd tot en met de baksteenindustrie. De rivierklei is steeds minder zichtbaar door de huidige gebiedsontwikkeling in Nijmegen-Noord. Fabrikaat stelt die klei met TERRA_TORY in een nieuw daglicht. Mooie projecten en parterschappen met ontwerpers gingen ons voor. Neem vooral een kijkje op de pagina onderzoek & experiment van Fabrikaat!

Klei van vindplaats 18

Fabrikaat heeft inmiddels zo’n 20 kleisoorten uit locaties in Nijmegen-Noord verzameld en verwerkt. De resultaten worden toegevoegd aan een groeiend archief waarin de eigenschappen met elkaar kunnen worden vergeleken. De klei die we bij Omlab gebruiken is gesponsord en gedolven – op vindplaats 18 – door K3 Delta.

Bij Fabrikaat in de Nijmeegse uiterwaarden. Het overzicht van de verzamelplaatsen in Nijmegen Noord vind je in het groot op de site van Fabrikaat.

Onderzoek #printbaarbiobased: natuurvriendelijke, biobased pasta’s en toepassingen

onderzoek Omlab;
van maart t/m 24 juni 2020

Omlab heeft nieuwe, printbare biobased pasta’s onderzocht, zowel qua materiaalsamenstelling als verkenning van de toepassingen. Conclusie van dit onderzoek #printbaarbiobased: Het materiaal droogt goed hard op, is 3d-printbaar en biologisch afbreekbaar. Het biedt nu al kansen voor tijdelijk gebruik buiten en permanent binnengebruik. Voldoende aanleiding voor vervolgonderzoek en diverse samenwerkingsprojecten (groeiende lijst onderaan dit artikel).

De focus van Omlab lag op de grondstoffen die de waterschappen uit rioolwater kunnen produceren, zoals cellulose, kalk en kaumera. (Super)circulair, potentieel betaalbaar en milieuvriendelijk, dè manier om het verschil te kunnen maken. Plus o.a. alginaat en reststromen van Omlab, zoals fijn en grof zaagsel.

Aanleiding en eindpresentatie onderzoek

Dit Omlab-onderzoek komt voort uit nieuwsgierigheid en overtuiging. Aanleiding was de nieuwsgierigheid naar de printbaarheid van natuurvriendelijke, biobased samenstellingen. En uit de overtuiging dat er samenstellingen zijn die goed 3d-printbaar zijn. De spinoffs die uit dit onderzoek volgen zijn legio.

Dit onderzoeks- en onderwijsproject #printbaarbiobased liep van maart t/m juni 2020. De tussenstand is gepresenteerd op 24 en 26 juni 2020, zowel live als tijdens teams-meetings. De focus van het onderzoek is zichtbaar gemaakt:

  • de ontwikkeling tot een reeks stabiele pasta’s,
  • de ontwikkeling van instellingen voor de pastaprinter. Biobased samenstellingen vereisen andere instellingen dan klei.
  • vormaanpassingen ten bate van het printproces.

Gepresenteerd zijn materiaalexperimenten, diverse samenstellingen, vormconcepten in bioplastic filament en prototypes in #printbaarbiobased.

Infill, #printbaarbiobased.

#printbaarbiobased mede mogelijk door

Het onderzoek #printbaarbiobased was niet mogelijk geweest zonder de expertise, het enthousiasme en de steun van allerlei mensen en bedrijven:

TUdelft (1e recept en expertise Mariet Sauerwein, Jure Soplaza en Stephen J. Picken), OostNL o.a. Sylvia Kortenraij en IDskips’ Skip van de Kandelaar (verbetering printerkop), Waterschap Rijn en IJssel Maarten Schaafsma (kaumera en meedenken) en Mark Smit (expertise), Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (Bart Wegh en Rick Aelmans, studenten Industrieel Product Ontwerp) en het bedrijf Ranie, Duitsland (alginaat).

Onderzoek samen met TU delft, waterschap en HAN

Onderzoeker en promovendus Marita Sauerwein van de TUdelft deelt op Materiom recepten met mosselschelpen. Huub Looze besloot dat dit materiaal goed te vervangen is door kalk van het waterschap. Vanuit dit principe heeft Omlab i.s.m. HAN diverse nieuwe recepten ontwikkeld. Sauerwein en haar collega’s Stephen Picken en Jure Soplaza zijn bij #printbaarbiobased betrokken als adviseur.

In deze testfase is gewerkt met industrieel geproduceerde grondstoffen krijt, alginaat en cellulose. Kaumera is medio mei aangeleverd door het Waterschap Rijn en IJssel (WRIJ); dit wordt nader onderzocht om alginaat te kunnen vervangen.

Vervolgonderzoek zal draaien om grondstoffen die het waterschap daadwerkelijk produceert. Een mooi voorbeeld is Recell, recovered cellulose, van Aquaminerals. Dit gaat dit najaar nog getest worden.

Onderzoek als studieproject HAN

Omlab maakte het onderzoek toegankelijk als studieproject voor de Hogeschool Arnhem Nijmegen (Industrieel Product Ontwerpen). Studenten Bart Wegh en Rick Aelmans onderzochten samen met Huub Looze deze nieuwe, biobased, printbare massa’s.

Dit leidde tot mooie ontwerpgesprekken. Over het belang van esthetiek, verrassing en de doelgroep of gebruikssituatie. Ook de aanpassing van de vorm op het materiaal is uitvoerig onder de loep genomen. In gesprekken, maar vooral tijdens het printproces. Soms was dat fingerspitzengefühl, andere keren een reactie op het inzakken van een vorm. Dergelijke instabiliteit van een nieuwe samenstelling tijdens het printen vereist testen, testen, testen.

Ook zijn er aanpassingen gedaan in het belang van het opnemen van kracht door het relatief brosse materiaal. De PLA-vorm van een schaalmodel voor een kruk bleek 38 kilo aan te kunnen. Bij 40 kilo boog de vorm door; aanpassing is vereist. De kruk in biobased pasta lukte goed, maar daar liepen we tijdens het droogproces tegen nieuwe uitdagingen aan. In vervolgonderzoek kan Omlab voor krachtproeven gebruik maken van het lab van HAN Bouwkunde, Nijmegen.

Biologische afbreekbaarheid #printbaarbiobased

De biodegradeerbaarheid van het materiaal is onderzocht tijdens #printbaarbiobased. In de tuin van Omlab zijn diverse tests uitgevoerd. Duidelijk is dat de biodegradeerheid goed te beinvloeden is met een relatief eenvoudige aanpassing. Dit is work in progress. Wie in die receptuur geïnteresseerd is, kan contact opnemen en hierover van gedachten wisselen. Gesprekken worden op dit moment gevoerd met een Amsterdamse kennisinstelling en een zeer betrokken ontwerper.

Onderzoek na aanpassingen 3D-pastaprinter

Dit onderzoek kon starten nadat de 3d-pastaprinter was aangepast. Dit is financieel mede mogelijk gemaakt door OostNL’s Groeiversneller. Deze steun maakte het mogelijk om Skip van de Kandelaar (IDskips) in te huren om de printerkop door te ontwikkelen. Dit leverde controle over de printpasta, laagdikte en snelheid op. Bart Wegh richtte zich op de instellingen van de software, zodat de printer beter print.

Daarnaast is een nieuwe voorraadcilinder van Lutum geplaatst, waardoor de flow van de pasta beter kon worden bepaald. Met dank aan advies van Lutum kon de druk omlaag worden gebracht.

De oude cilinder was iets te temperamentvol, zogezegd. Meer controle bleek nodig in het printproces.

Onderzoek #printbaarbiobased: wordt vervolgd

Uit dit Omlab-onderzoek #printbaarbiobased komen interessante projecten en samenwerkingen voort:

  • Exploded View, Nieuwe Helden (DDW20). Omlab is als biobased pionier uitgenodigd deel te nemen aan het biobased centre piece van de jaarlijkse design-manifestatie Dutch Design Week, oktober 2020. Dit is het vervolg op het succesvolle Growing Pavilion 2019 van de Nieuwe Helden.
  • Natureproofdesign by kaumera, 3 ontwikkeltrajecten i.s.m. producenten, productontwerpers en innovatieadviseurs. Waterschap WRIJ en Kiemt maken dit mede mogelijk.
  • Onderzoek #printbaarbiobased i.s.m. een Arnhems bedrijf. Dit vervolgonderzoek draait om de reststroom van die producent. Nadere info volgt.
  • Akoestische panelen. Doorontwikkeling van protoypes uit onderzoek #printbaarbiobased. Doel: artistiek vorm te geven, betaalbare, aantoonbaar goed werkende akoestische panelen. Dit onderzoek wordt mede mogelijk gemaakt door de Arnhemse pianostudio T32 en een mogelijke producent. De panelen worden samen met hen gericht doorontwikkeld en wetenschappelijk getest.
  • De biodegradeerbaarheid van diverse samenstellingen is in beginsel onderzocht tijdens #printbaarbiobased. Het vervolgonderzoek wordt opgepakt door een betrokken ontwerper, mogelijk in samenwerking met een later nader te noemen kennisinstelling.
  • Studieproject opschaalbaarheid biobasedpasta’s. I.s.m. HAN, start 24 augustus 2020.
The Exploded View, Nieuwe Helden.

Workshop Maak ‘t met je hoofd

Omlab ontwikkelde de workshop ‘Maak ‘t met je hoofd’. Inspirerend voor bedrijven, educatief voor leerlingen en studenten. Beekdal Lydeum is een vaste afnemer; leerlingen en docenten zijn enthousiast.

Dankzij professionals van het maakonderwijs in Arnhem – proefkonijnen – hebben we de workshop uitgetest en verbeterd. Tijdens de eerste Makercosmos Tuesday in Arnhem. In Omlab.

Workshop maak ‘t met je hoofd uitgetest op maakonderwijs-professionals in Arnhem.

Fabriica van de Hogeschool Arnhem Nijmegen maakte een after movie. Je krijgt er een indruk van de workshop ‘Maak ‘t met je hoofd’ en zelf bioplastic maken.

Ook een workshop ‘maak ‘t met je hoofd’?

De workshop ‘maak ‘t met je hoofd’ kun je boeken bij Omlab. We geven de workshop ook graag op locatie. In de buitenlucht, in een leslokaal van een school of kantine van een bedrijf. Omlab neemt de hele voorraad inspirerende maak-materialen mee.

Boek je de workshop bij Omlab? Dan kun je voor of na vergaderen in ‘t Lokaal boven de werkplaats.

Op deze pagina staan binnenkort opties. Kun je niet wachten? Bel / mail voor overleg met Huub Looze of Margreet van Uffelen (contactpagina).

Omlab open voor gedupeerde ArtEZ-studenten

2020 begon voor ons met een enorm kampvuur en veel vrienden. Maar vuur is zeker niet voor iedereen een feestelijk begin. Voor de Australiërs kunnen we weinig doen, maar voor de studenten product design van ArtEZ misschien wel?  

Hun werkplaats, werk en ateliers OK26 aan de Oude Kraan zijn zwaar beschadigd door brandstichting. 

Voor die studenten die wel wat hulp kunnen gebruiken stellen we de Omlab-werkplaats vrijdagmiddag open. De eerder aangekondigde nieuwjaarsborrel begint gewoon iets later (inloop vanaf 16.30 uur, ballen rond 17.00 uur). 

Iedereen een mooi jaar gewenst.

Huub & Margreet

Stuur door: werkplaats middag beschikbaar

PS: We kunnen je hulp en netwerk goed gebruiken om dit bericht te verspreiden!
Ken jij een student of docent product design die werkte in de ateliers aan de Oude Kraan in Arnhem?

Stuur dit bericht alsjeblieft door naar iedereen die het weten moet:

Voor die balende student die even een werkplaats kan gebruiken: Je kunt hier vrijdagmiddag 10 januari van 13.00 tot 16.30 uur terecht. Voor kleine klusjes, reparaties, 3D-printje of lasercut of een kennismaking? We horen het wel. Er is plek voor zo’n 10 makers. 

Omlab ‘s biobased makerslab heeft een goed uitgeruste werkplaats met lasersnijder, tafelzaag, lintzaag, 3D-printers, schuimsnijders (biofoam) en meer. 

Aanmelden: graag! Via info @ omlab.nl of bel Huub (06-16602996) als je eerst wilt overleggen. 

een stelling vol houten balken en isolatiematerialen
Houten balken en natuurlijke isolatiematerialen


Geslaagd experiment: kerstbalontwerpwedstrijd

Een ontroerend verhaal en golven van ijs, houten kerstballen in 2D en 3D en een kartonnen Rudolf met takjes uit de omgeving van de werkplaats. Omlab’s milieuvriendelijke kerstbalontwerpwedstrijd 2019 werd een spannend experiment. Met dank aan enthousiaste deelnemers, makers en jury.

Eind november 2019 publiceerden we een verhaal over kerst en lanceerden we de wedstrijd. Uit onvrede met de jaarlijks wisselende, weinig duurzame kerstmode-in-de-boom.

Tara, Jitte, Marcel en Martin wonnen de wedstrijd. Woensdag 18 december 2019 laserden zij hun ontwerp in de werkplaats van Omlab.

Wil je nog eens lezen wie won en waarom? Lees het artikel ‘Omlab gaat ijs lasersnijden dankzij winnaar milieuvriendelijke kerstbal-met-verhaal’ inclusief het jury-rapport, 16 december 2019.

Kerstballen lasersnijden: Foto-verslag

Tara en Jitte wonnen de 1e en 2e plaats in de categorie tot en met 12 jaar. Tara zocht 18 december samen met haar vader eerst naar takjes op de Buitenplaats Koningsweg, rondom de werkplaats. Als gewei.

Jitte tekende op verzoek van Huub de omtrek van haar kerstbal met een zwarte stift. Zo werd het ontwerp voorbereid voor het lasersnijden.

De familie van ontwerper Jitte staat er met de neus bovenop.

Huub: “Het begon met onrust over de verspillende trend in kerstversiering. Dat werd een verhaal en het idee voor een milieuvriendelijke ontwerpwedstrijd. De lasersnijder is dankzij de winnaar op een innovatieve manier gebruikt. En dat binnen 3 maanden na de start van Omlab.”

“Het materiaalgebruik van de deelnemers was inspirerend. Denk aan het ijs en de gevonden takjes die dienst deden als gewei. Maar ook deelnemers die niet in de prijzen vielen hadden nagedacht over ware Omlab-materialen: zetmeel, dun hout, mos en kleur door het graveren met de laser.”

Koud…

Het winnende ontwerp bij de volwassenen / professionals verraste ons het meest: Water – in kristalvorm – als materiaal voor de lasersnijder. Gemaakt van regenwater, bevroren met energie van zonnepanelen. Marcel had de uitvoering van zijn ontwerp goed doordacht. Het verhaal, de aanleiding voor het ontwerp, was erg ontroerend.

8x lasersnijden om de vorm te lossen.
Buiten smolt de ijsgolf langzaam. Foto: Marcel Daelmans, 26 december 2019.

Huub: “De opbrengst van deze wedstrijd is sociaal en technisch interessant. Bijzondere, persoonlijke verhalen zijn gedeeld. Daarnaast dachten sommige kinderen én volwassenen voor het eerst na over milieuvriendelijk materiaal. Ook het lasersnijden van ijs hadden we van tevoren zelf niet bedacht.

De wedstrijd laat goed zien dat kerstversiering een stuk milieuvriendelijker gemaakt kan worden.”

Bescherm de aarde, van Martin Hol. Nog niet helemaal af; Martin komt nog een keer terug.

Volgende wedstrijd eind 2020

Eind 2020 lanceren we weer een milieuvriendelijke (kerst)balontwerpwedstrijd. Of noem het: versiering, ornament of hanger. Wie weet krijgen we dan ontwerpen binnen uit meerdere windstreken of religies en andere verrassende of ontroerende familiegeschiedenissen. Jorik van der Hoeven van Natuurcentrum Arnhem heeft toegezegd mee te denken over de volgende wedstrijd.

Omlab gaat ijs lasersnijden dankzij winnaar milieuvriendelijke kerstbal-met-verhaal

Omlab gaat lasersnijden in ijs! Dankzij kunstenaar Marcel Daelmans ontroerende en experimentele ontwerp voor de 1e milieuvriendelijke kerstbalontwerpwedstrijd 2019. Zijn persoonlijke verhaal (categorie professional / volwassen) en het duurzame ontwerp van Tara Wentink (categorie kinderen) vielen op bij de jury.

Omlab organiseerde deze wedstrijd als tegenhanger voor de weinig duurzame, jaarlijkse modes in kerstornamenten. Marcel Daelmans wil zijn kerstornament maken van ijs van regenwater, dat ingevroren wordt met zonne-energie. Milieuvriendelijkheid: gelukt! Nu nog ‘t experiment.

Foto: ice-blocks.com.

Jury

Deze wedstrijd begon met een verhaal. De jury gaf daarom de meeste punten voor het verhaal bij het ontwerp, gevolgd door de duurzaamheid en het ontwerp zelf. De jury beoordeelde zaterdag 14 december 2019 de inzendingen anoniem.

De jury bestond uit:

Jurylid Huub Looze van Omlab checkte of de ontwerpen gelaserd kunnen worden.

Hieronder het juryrapport.

Categorie: Professionals / volwassenen

Vanaf 18 jaar.

Winnaar: Marcel Daelmans, Arnhem

De jury koos unaniem voor het vergankelijke ontwerp-met-verhaal van Marcel Daelmans: Ontroerend en een spannend experiment. Het is een kerstornament lasergesneden uit ijs. Heel bijzonder dat hij zijn verhaal over het verlies van zijn broer deelt.

Op 2e kerstdag 2004 verwoeste een tsunami in de Indische Oceaan vele kustgebieden in o.a. Thailand, Indonesië, Bangladesh, India, Sri Lanka maar ook Somalië, Tanzania en Madagaskar. Bij deze natuurramp, veroorzaakt door een zeebeving, kwamen ruim 200.000 mensen om het leven.

Waaronder mijn broer en zijn vrouw.

De impact die deze ramp gaf op ons gezin heeft voor altijd kerst veranderd. Wat eerst twee feestdagen waren zijn nu twee gedenkdagen geworden.

[het complete verhaal]

De symboliek sprak elk jurylid aan. De jury was zeer onder de indruk van de strekking van het verhaal en de open manier waarop het geschreven en gedeeld is. Bijzonder mooi om op deze manier een herinnering op te halen en levend te houden. Zeer persoonlijk én tegelijkertijd troostrijk voor iedereen die iemand verloren heeft.

Het verhaal en de factor duurzaamheid gaven onmiddellijk de doorslag. Het verhaal, concept én het innovatieve overheersten de abstracte vorm van de golf. Het is vooral de handeling en de symboliek die het ontwerp versterkt. Omlab heeft zin in het experiment, om dit samen met de kunstenaar uit te vogelen.

Zijn boodschap geeft de jury graag door: Geniet nu van de plek op de aarde, geniet van elkaar en ben je bewust van je handelen. Voor je het weet is alles voorbij.

De maker isoleerde de vorm van het schuim en vergrootte die uit.

Marcel Daelmans refereert in zijn ontwerp naar de prent ’de grote golf van Kanagawa’ van de Japanse kunstenaar Katsushika Hokusai. De jury pakte dat beeld erbij, en herkende in het schuim van die golf vele klauwen van water. De maker isoleerde de vorm en vergrootte die uit.

Uiteindelijk concludeerde de jury: Dit is Zijn Golf. Het gaat om het verhaal; een esthetischer vorm doet er niet toe. Dat wat er nu is, de vergankelijke vorm-met-verhaal, kan volgens de jury als vanitas-symbool worden toegevoegd aan het scala van symbolen als schedel, zandloper en andere objecten.

Ook zei de jury: Stel je tientallen ijs-golfjes voor in je kerstboom, dan heb je een huilende boom. De start van een gesprek over het leven: “Wat zegt meer ‘Kerst’ dan dat?”

Over de materiaalkeuze schrijft de kunstenaar:

Omdat mijn broer een fervent windsurfer was, hij zijn vrouw leerde kennen in de sneeuw en ze samen zijn verdronken in Thailand wilde ik water als uitgangspunt voor het materiaal.

Over de duurzaamheid schrijft hij:

Wat is er meer bio-based dan water? Dus stel ik voor om het ontwerp uit een plak ijs van 70 bij 70 mm en 40 mm dik te laseren. Het ijs wordt gemaakt van regenwater en bevroren met energie uit zonnecollectoren.

Kan dit ontwerp lasergesneden worden?

Jurylid Huub Looze vertegenwoordigt Omlab en adviseert over de maakbaarheid van het ontwerp. Hij geeft aan dat het ijs-ontwerp zoals het nu is waarschijnlijk te dun en te breekbaar is om te maken. Dat kan de winnaar aanstaande woensdag 18 december zelf uitproberen en aanpassen in Omlab.
Het lasersnijden in ijs is ook een experiment, waarbij de apparatuur niet te veel mag lijden van deze klus.

2e plaats: Martin Hol, Arnhem

‘Bescherm de aarde’ van Martin Hol uit Arnhem kreeg de meerderheid van de jury-stemmen voor de 2e plaats. Het ontwerp laat de tijdgeest zien en staat voor duurzaam.

Het verhaal ontbrak, maar het ontwerp sprak voor zich. Er zijn daarom toch punten voor toegekend. Het ontwierp riep bij de jury op dat wij allen verantwoordelijk zijn voor de aarde. Omarm de aarde, bescherm het hart van de aarde.

Kan dit gemaakt worden?

De jury kwam met allerlei ideeën om dit ontwerp uit te voeren. Ja, het kan gelaserd worden, maar de ontwerper moet nog keuzes maken. Denk aan een veel-kleurenprint en insnijden, of 1 kleur in karton. Ook het branden in dun hout is een optie, zodat de tekening van de wereldbol goed zichtbaar wordt.

Categorie: Kinderen (8 t/m 12 jaar)

De jury ontving heel diverse inzendingen van kinderen van 8 t/m 12 jaar oud, ouder niet. Het viel de jury op dat bij iedereen het verhaal ontbrak, behalve bij 1 inzending. Plus: kinderen willen blijkbaar niet alleen ontwerpen, maar gelijk ook maken.

De jury beoordeelde de inzendingen zoveel mogelijk anoniem, zonder namen van inzenders te kennen. Punten zijn toegekend voor duurzaamheid, het ontwerp en het verhaal.

Jonge ontwerpers willen liever maken in plaats van tekenen!

Winnaar: Tara Wentink (10 jaar)

Juryrapport: Aansprekend ontwerp. Leuk dat er takjes uit de natuur als gewei worden gebruikt. Bijzonder dat de vorm van het hoofd geïnspireerd is door een ijspegel.

De jury beoordeelde haar 2D-tekening die ruimtelijk uitgevoerd kan worden. Bijvoorbeeld het hoofd van karton, de oren erachter van een ander materiaal. Plus daarbij de takjes. Zo keek de jury ernaar.

Meer info over ‘van 2D naar 3D’ vind je op http://technieklab.nl/tips-tricks-voor-de-milieuvriendelijke-kerstbalontwerpwedstrijd/

Tara kreeg punten voor duurzaamheid en ontwerp. Zij stuurde geen verhaal / waarom, maar vertelde wel iets over het ontwerp en materiaalkeuze.

2e plaats: Jitte van der Hoeven (8 jaar)

In de categorie kinderen ontvingen we welgeteld 1 inzending met een verhaal. Jitte (8) stuurde die in.

Zij is de dochter van een van de juryleden. Zij wist dat ze eigenlijk niet mee mocht doen, maar stuurde toch iets in. De jury besloot haar inzending vanwege haar unieke verhaal toch mee te nemen in de beoordeling.
Jurylid Jorik van der Hoeven was niet aanwezig bij de stemronde voor de 2e plek.

De jury over Jitte’s ontwerp:

Jitte’s ontwerp ‘Fenix’ won vanwege haar uitgebreide verhaal. Het 2D-ontwerp zal nog een uitdaging zijn om te maken. Ook is de toevoeging van een glazen kerstbal niet erg duurzaam. Maar de tekening is fantasierijk, en het verhaal gaf de doorslag.

Jitte is nog maar 8 maar de complexiteit van haar getekende werk is bijzonder. Jitte ontving de meeste punten voor haar verhaal. 

Zij droomt ervan naar Londen te gaan. Haar voorliefde voor Harry Potter komt duidelijk naar voren in haar tekening en haar verhaal. Bijzonder is dat Jitte zich ook heeft verdiept in materialen.

– – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – –

Noot voor de redactie

De winnaars zijn welkom om hun ontwerp te lasersnijden bij Omlab op woensdag 18 december van 14.00 tot 16.00 uur. U bent hierbij als pers of fotograaf van harte uitgenodigd. Neem voor het beste moment even contact op.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met organisator en voorzitter van de jury: Margreet van Uffelen, 06-41480244 of info@omlab.nl.

Zag zelf je eigen kerstboom, jaarlijkse actie van nationaal park De Hoge Veluwe. De start van zaterdag 14 december 2019, waarna de jury zich boog over de inzendingen.

Tips & tricks voor de milieuvriendelijke kerstbalontwerpwedstrijd

Op groene vrijdag (block black friday) lanceerden we de milieuvriendelijke kerstbalontwerpwedstrijd-met-een-verhaal voor kinderen én volwassenen. De reacties waren enthousiast met hier en daar wat vraagtekens. Daarom nu wat extra info. Eerst over het verschil tussen 2D en 3D.

Daarna vertellen we hoe je kunt graveren of tekenen met de lasersnijmachine. En tot slot iets over de bestandsformaten of waar je tekening aan moet voldoen.

Zo eenvoudig mogelijk in beeld

PS: De tips hieronder brengen we zo eenvoudig mogelijk in beeld. Op deze manier beïnvloeden we hopelijk niet je ontwerp, maar weet je wel wat je moet doen. 😉

2D-vormen lasergesneden in hout. Het Omlab-bordje is van golfkarton; door het vouwen verander je de vorm van 2D naar 3D.

Wat is het verschil tussen 2D of 3D?!

We kregen deze vraag van een hele jonge ontwerper: Wat is het verschil tussen tweedimensionaal (2D) en driedimensionaal (3D)? Het eerste is plat, het tweede is niet plat oftewel ruimtelijk. Zoals het verschil tussen een getekende bal op papier (plat) of een glimmende bol in de boom (ruimtelijk).

Huub laat zien hoe je van platte vormen een 3D-vorm kunt maken.

Siep (10) laat een andere manier zien.

Van 2D naar 3D.

Hoe zet ik mijn ontwerp voor de kerstbal met een verhaal het beste op papier?

Het korte antwoord op die vraag is:

  • Maak een lijntekening voor 2D / plat. Bijvoorbeeld met potlood.
  • Voor 3D/ruimtelijk: Maak een lijntekening van 2 of meer vormen.

Lang antwoord met foto’s:

Ontwerp je een 2D / platte kerstbal- of ornament? Maak dan een potlood- of lijntekening. De buitenste vorm wordt lasergesneden. Teken je iets in het ontwerp? Een illustratie of een verhaal? Dan kan dat gegraveerd worden.

Computertekening.
2D-vorm van golfkarton. De buitenste lijn van de vorm die jij in je hoofd hebt zet je op papier. Teken je er iets in, dan kan dat gegraveerd of verder uitgesneden worden.

Je ziet hierboven een eenvoudige versie van een 3D-vorm. Simpelweg door vormen in elkaar te schuiven. Wil je ook een 3D / ruimtelijke kerstbal? Teken twee of meer vormen die lasergesneden moeten worden.

om! Spandoek van hout
Het binnenste van deze letters is in hout gegraveerd met de lasersnijder. Ook dunne potloodlijntjes of elke andere tekening die jij opstuurt kunnen gelaserd worden.
4 platte vormen in elkaar geschoven.

Weet je genoeg? Hopelijk helpt dit bij het tekenen van je eigen, verhalende ontwerp voor een kerstornament of – kerstbal. Hebben we je niet teveel beïnvloed? Of krijgen we nu allemaal vierkante ballen toegestuurd?

Bestandsformaat voor je ontwerp

Het bestandsformaat kan onder andere jpeg, doc, pdf, svg en ai zijn. Of een potloodtekening op een A4-tje via de post: Omlab, Radarpad 42, 6816TP Arnhem.

Huub zegt: “Is het ontwerp goed, dan zorg ik wel dat het hoe dan ook gelaserd kan worden.” Hij heeft het dan over termen als ‘tracen’ en omzetten. Ook het bestandsformaat maakt niet veel uit. De conclusie is: Hij zorgt wel dat de winnende ontwerpen gelaserd kunnen worden. En mocht er nou een vraag zijn over je ontwerp, dan belt hij wel!

Succes!

Heb je toch nog een vraag na het lezen van deze tips & tricks, laat het weten! Mail Omlab, info@omlab.nl. PS: we hebben allerlei vragen beantwoord, maar nog niks verteld over het plaatmateriaal. Dat komt nog!

Column: Kerstballen(wed)strijd

Wit eikenblad op de grond

Kerst has arrived. Half oktober ontdek ik dat als ik een tuincentrum binnenstap. Op zoek naar een cadeautje.

De complete winkel is verbouwd tot kerst-verkoop-centrum. Alles strijdt om mijn aandacht. Glitter, glans en enkel A-vormige bomen. In niet-natuurlijke varianten: Wit kunststof, parelmoer geverfd hout, kunststof kralen op een stokje en ga zo maar door.

Ballen, engelen en slingers idem dito. Elk jaar een andere mode, vertelt een medewerker enthousiast. “Out with the old, in with the new.” Plastic soup production, zeggen wij thuis. We zijn het dan heel erg met elkaar eens.

Onze jaarlijkse boom kappen we op de Hoge Veluwe. Versierselen ontstaan op school of thuis. We halen herinneringen op als we de boom samen optuigen.

Deze winkel heeft niks aan mij. Ik hou van kerst maar koop nooit ballen. In onze boom hangt een liefdevolle verzameling verhalen die jaarlijks groeit. Ooit scoorde ik een messing balletje op een rommelmarkt. Zo’n vondst kan na kerst zomaar een half jaar voor ‘t raam hangen.

Echt mooi zijn de kerstballen gemaakt door een vriend of mijn zoons. Soms is het niet meer of minder dan een herfstblad, een tekening of een kaartje met een mooie wens. Of dat glazen kerstrobotje… een cadeau van opa en oma 7 jaar geleden. Speciaal voor hun kleinzoon van 5, die het prompt liet vallen.

De kapotte kerstbal wordt elk jaar heel voorzichtig opgehangen.

© Foto (vondst langs de lijn) en column door Margreet van Uffelen, mede-initiatiefnemer van Omlab

Ontwerp een milieuvriendelijke kerstbal met jouw verhaal!

Onze boom hangt vol met verhalen. Versiersels, vondsten en ornamenten met foto’s, tekeningen, woorden, wensen. Wil jij dat ook? Ontwerp een milieuvriendelijke kerstbal met jouw verhaal! Doe mee aan de ontwerpwedstrijd van Omlab, biobased makerslab.

De winnaars kunnen op woensdag 20 december 2019 hun kerstbal zelf lasersnijden in de werkplaats van Omlab.