Biologisch afbreekbare gebakken klei

Gebakken klei biologisch afbreekbaar? Zolang je ‘t maar niet bakt boven 573 graden, is het proces volledig omkeerbaar. Noem je dat dan nog keramiek? Geen idee. Deze materiaaltip kennen we dankzij ons project met Stichting Fabrikaat. #natureproofdesign

Dit is de Nijmeegse stichting met en voor wie Omlab vanaf maart 2020 het 3D-printonderzoek met rivierklei uitvoert.

Weer in water oplosbaar

Hoe zit dat dan? De moleculaire samenstelling verandert pas bij hogere temperaturen in aardewerk. Tot 573 graden is het materiaal weer in water oplosbaar.

Wegwerpbord van 100% klei. Foto: Fabrikaat.

Kijk eens op de site van Fabrikaat: ontwerper Ekaterina Semenova ontwikkelde voor Fabrikaat wegwerpborden van rivierklei. Die borden kunnen die na eenmalig gebruik terug naar de natuur. Deze circulaire toepassing scheelt een boel afval. Op festivals als Innovate Arnhem kun je bij Fabrikaat zelf zo’n bord persen.

Huishout

stapel oude plafondbalken met oranje menie op de kop

Huishout, dat is historisch materiaal met toekomst. Het is ook een productserie, eenvoudig zelf-te-maken. Met de vandiktebank, laser en/of zaag in de werkplaats van Omlab, biobased makerslab. #DIY

Het begon in 2019 met oude plafondbalken uit de jaren ’60. Gesloopt uit het pand waarin Omlab is gevestigd. Uit het voormalige lesgebouw van defensie kwamen meterslange, droge balken. Het huishout hoort nu bij de voorraad van Omlab, want circulair en biobased.

Het wordt aangevuld met zo lokaal, regionaal of Europees hout.

De waardevolle voorraad balken leidde tot de serie Huishout. Heb je zelf vloer- of plafondbalken liggen? Haal ze door de vandiktebank bij Omlab en maak er iets moois van!

Gebruik je ook huishout? Werk het af met (bijvoorbeeld) gekookte lijnolie. Is je project nog niet af? Zet je kwasten in rauwe lijnolie. Maak houtverbindingen met houtlijm of houten deuvels en je hebt een prachtig circulair, biobased product met een eigen verhaal.

Laat je inspireren

Blader eens door de groeiende serie Huishout.

Wat is jouw idee? Maak het in Omlab, biobased makerslab (tarieven)

Biocomposiet

Biocomposiet is een samengesteld materiaal. Het bestaat uit 2 of meer verschillende biobased (plantaardige) materialen. Het hoeft niet heel ingewikkeld te zijn. Zeker weten dat je al biocomposiet maakte toen je jong was! FYI: de beste tip in deze materiaaltip staat helemaal onderaan…

Biocomposiet, dat is ‘gecomponeerd’ materiaal. Het woord komt geheid van het Engelse compose of compose of: samenstellen; componeren van muziekstukken en artikelen; bestaand uit.

Dat klinkt bijna als muziek. Zeker als je het versterkt met natuurvezels. Want dan wordt de combinatie sterker dan elk materiaal op zich is. De auto-industrie past biobased composieten al hier en daar toe in bijvoorbeeld dashboards of deurpanelen.

Biocomposiet zelf maken

Experimenteer er zelf eens mee. Net als Boris, student TU Delft, in oktober. Of zoals in de studenten HBO-Windesheim een dezer dagen in december. Hieronder beschrijven we een paar mogelijkheden.

Papier-maché

Iedereen heeft weleens biocompiosiet gemaakt! Een eenvoudige vorm daarvan is namelijk papier-maché. Je maakte er vast een masker of een surprise mee op de basisschool.

De materialen heb je misschien wel in huis. Een stapel oud-papier en behangplaksel. Anders kun je het halen bij iedere bouwmarkt. Papier-maché bestaat uit cellulosevezels (oud papier) met als bindmiddel behangplaksel. Dat is gemaakt van zetmeel. Meer niet.

Maar wil je het een stapje professionaliseren of simpelweg een experiment doen? Probeer dit eens:

  1. Ter versterking van papier-maché kies je bijvoorbeeld voor een bastvezel zoals vlas, jute of hennep.
  2. Maar je kunt het papier ook helemaal weglaten! Gebruik dan als basis die bastvezel zoals vlas, jute of hennep. Een dunne laag van deze vezels met behangplaksel wordt al heel sterk.

Biocomposiet van andere reststoffen

Maar ook met andere reststoffen kun je ook een composiet maken. Zoals gebruikt textiel of zaagsel.

Zaagsel.

Als bindmiddel kan je een te smelten biobased kunststof nemen. Of agar agar. Dat is een soort vegetarische gelatine gemaakt van algen. Het wordt bij het bereiden van een gerecht gebruikt. Er zijn supermarkten die dit plantaardige bindmiddel altijd op voorraad hebben.

Beste tip voor ‘t laatst bewaard (the best for last)

Saw02, experiment and photo by Tamara Schwarz, Materiom.org.

Eigenlijk is de allerbeste materiaaltip over biocomposieten deze: Blader eens door de site Materiom.org, nature’s recipe book. Materiaalonderzoekers en -ontwerpers delen hier hun kennis en experimenten. Op dit open data platform staan veel mooie recepten. Zoals nr. 53 van Tamara Schwarz met zaagsel, agar agar en zetmeel.

Je kunt al die recepten eenvoudig in je eigen atelier of thuis uitproberen. Maar nog interessanter is een middag experimenteren bij Omlab! Veel materialen staan hier voor de grijp. Huur een werkbank of volg een workshop (op maat). Neem hiervoor contact op.

Gutex

Als materiaaltip dit keer Gutex. Houtvezelisolatie is biobased materiaal gemaakt van restanten uit de houtverwerking. Super eco friendly in de bouw. En bij Omlab? Een veelzijdige basis voor mooie projecten!

Vanuit Omlab is Gutex de eerste materiaaltip die we geven. We hebben platen of stukken houtvezelisolatie namelijk bijna dagelijks in handen. Gutex is flexibel of stevig materiaal met oneindig veel toepassingsmogelijkheden. Bewerk het met de lintzaag of simpelweg met een broodmes. Je kunt het oppervlak sterker maken met behangplak of houtlijm.

Bouw groot of klein: een prototype, de basis voor een bronzen gietsel of experimenteer met nieuwe vormen voor een kunstwerk (zowel ingenieurs als kunstenaars). Verzin het maar.

Tijdens de kickoff van Omlab, op 20 september 2019, werkten zowel professionals als kinderen ermee.

Gutex-kop eerst 3D-gescand, daarna uitgeprint in kleiner formaat.

Gutex houtvezelisolatieplaten is een Duits product, gemaakt van spint (mindere kwaliteit hout) en vezels. Er zijn geen schadelijke stoffen aan toegevoegd.

Gutex is NaturePlus gecertificeerd. Dat houdt onder andere in dat het materiaal ‘cradle-to-cradle’ is. Wil je hier meer over lezen, ga dan naar de site van Aantoonbaar Duurzaam Bouwen.

Gutex op voorraad

Omlab heeft Gutex altijd op voorraad. Wil je het in je eigen studio gebruiken? Bestel Gutex bijvoorbeeld bij de Groene Bouwmaterialen.